Niet de technologie van virtuele zorg maar moedig leiderschap en samenwerking tussen alle betrokkenen in een ecosysteem zijn nodig om zorgtransformatie écht te realiseren. Dat is de belangrijkste conclusie van het congres Zorgtransformatie waar Mercy Virtual als voorbeeldcase gebruikt werd om te kijken hoe we onderliggende succesvolle concepten in Nederland kunnen toepassen. Het congres Zorgtransformatie is het jaarlijkse openingscongres van de Zorg & ICT- en Zorgtotaal-beurs. BeBright, Rabobank en de Jaarbeurs zijn de initiatiefnemers en het congres is dit jaar mede mogelijk gemaakt door de Economic Board Utrecht, Mobiquity & Health Holland.

Philip Idenburg, initiatiefnemer van dit jaarlijkse congres en managing partner BeBright, opende het congres. Vorig jaar stond een aantal Nederlandse transformatiecases uit de meest recente publicatie van Idenburg Diagnose Transformatie centraal. “In deze editie van het congres hebben we dr. Randall Moore gevraagd de transformatie van Mercy Hospital naar Mercy Virtual te presenteren. Deze dag dient niet om geïnspireerd morgen weer over te gaan tot de orde van de dag. Maar om met alle partijen in de zaal te kijken waar we, vanuit gezamenlijk belang van betaalbaarheid en daarmee ook de toegankelijkheid van zorg, virtuele zorg kunnen omarmen. Dit vraagt geen innovatie, maar transformatie! Want nieuwe technologie in een oud systeem leidt tot een duur oud systeem”. Mercy Virtual heeft aangetoond dat significante verbeteringen van medische kwaliteit, patiëntervaringen, kwaliteit van leven en doelmatigheid van de zorg hand in hand gaan. De vraag die vandaag centraal staat is wat we van Mercy Virtual kunnen leren en hoe we dit kunnen toepassen in de Nederlandse context. Zodat we ervoor kunnen zorgen dat naar de toekomst toe de kwaliteit, betaalbaarheid en daarmee toegankelijkheid van de Nederlandse gezondheidszorg veilig gesteld wordt.”

Keten sterk maken

Na de introductie was het woord aan Bruno Bruins, minister voor Medische Zorg en Sport. “De ontwikkelingen in de zorg gaan razendsnel. Het aantal ligdagen neemt af ondanks toename aan chronisch zieken, idem voor het aantal dagopnames en toch blijven de kosten stijgen. En dat kan niet doorgaan. Daarom zijn er hoofdlijnakkoorden, onder andere over juiste zorg op juiste plek. Misschien hadden we één groot akkoord moeten maken, we willen namelijk de keten sterk maken voor de patiënt. We willen dat de zorg voor de patiënt goed geregeld is.” Bruins vindt dat de overheid de komende jaren een actievere rol moet vervullen. De keten van de zorg moet sterk worden zodat de zorg veilig, gekend en vertrouwd is. En daar waar regelgeving in de weg staat van innovatie zal het miniserie van VWS graag samen met alle stakeholders in de zorg de belemmeringen wegnemen.

Kosteloos gebruik PGO

Bruins heeft dan ook nieuws. “We komen uit een periode waar gegevens overal worden opgeslagen. We hebben nu afspraken dat we gegevensuitwisseling mogelijk maken, een wettelijke basis voor het delen van gegevens. Er was wel enige aarzeling mijnerzijds om het wettelijk vast te leggen, want er wordt al veel gedaan. Maar het duurt te lang! Daarom komen we nu met een wet. Want van wie zijn de gegevens? Van de patiënt. We willen het komende kwartaal met omgevingen komen waar de gegevens beschikbaar zijn (PGO) zodat deze gedeeld kunnen worden. Dit zal voorlopig kosteloos beschikbaar zijn.”

Mercy Virtual moonshot

Met veel passie presenteert Dr. Randall Moore, voormalig CEO van Mercy Virtual, de inspirerende voorbeeldcase. Mercy Virtual is onderdeel van Mercy Health, een ziekenhuiscluster dat al bijna 200 jaar bestaat en vandaag de dag zijn er 44 ziekenhuizen verspreid over vijf staten aangesloten. In 2006 introduceerde Mercy Health de virtual ICU, een virtuele oplossing voor intensive-careafdelingen en in 2015 opende het Mercy Virtual om het proces van samenwerking, innovatie en impact ten behoeve van de quadruple aim te versnellen. Mercy Virtual heeft ‘zorg op afstand’ naar een nieuw niveau getild. Het is het eerste Amerikaanse ziekenhuis dat zich volledig focust op virtuele zorg. In het inmiddels onafhankelijke centrum werken 330 medisch professionals op afstand van de patiënt door middel van technologie. Zij waken over de gezondheid van patiënten in 38 ziekenhuizen en in zeven staten bij mensen thuis. Mercy Virtual levert zorg ver buiten de muren van het ziekenhuis op verschillende manieren. De resultaten tot nu toe zijn verbluffend!

Moore: “We zijn begonnen met de patiënt centraal te zetten gedurende het hele proces in plaats van de zorgprofessional en dan te kijken wat er allemaal mogelijk is. Wij wilden absoluut niet de bestaande zorg vervangen, maar we wilden aanvullend daarop de resterende 60 procent invullen waarop het ziekenhuis onderbezet is. We startten met tele-IC en kregen aanvankelijk veel weerstand. Maar er waren problemen met diensten vervullen, verpleegkundigen durfden niet goed naar de dienstdoende arts te bellen. We begonnen heel klein. De weerstand werd vrij snel omgedraaid naar voorstanders. Men dacht dat het niet zou gaan werken. Dan helpt het om moeilijke vragen te stellen, dat is echt noodzakelijk! Je moet buiten je comfortzone durven te komen.”

Moore is begonnen met kleine onderwerpen die heel veel impact hebben en veel kosten besparen. Dat is dan ook zijn advies voor de Nederlandse situatie. “Start op meerdere plekken, probeer dit gecoördineerd te doen volgens gezamenlijke afspraken. Start waar je problemen op een eenvoudige manier kunt oplossen. Als voorbeeld, als model. Ik ben ervan overtuigd dat we de zorg kunnen verbeteren en kosten besparen, maar alleen als wij het samen doen. Want elke ziekenhuisopname is in beginsel een systeemfout totdat het tegendeel bewezen is.”

Reflectie op Mercy Virtual

Het tweede deel van het programma bestond uit reflectie vanuit het financiële perspectief. Zo benadrukte Michel van Schaik, directeur Gezondheidszorg Rabobank Nederland, dat we in Nederland behoefte hebben aan klinisch leiders die dit aandurven. Hij vindt het tempo waarop veranderingen nu plaatsvinden veel te traag. Nico van Meeteren, directeur Topsector Life Sciences & Health, is van mening dat er best al front runners zijn in Nederland maar dat het ontbreekt aan systeemverandering. En Olivier Gerrits, directeur Zorginkoop Zilveren Kruis, ziet duidelijk kansen voor de Nederlandse markt om op een dergelijke manier de kosten binnen de perken te houden en de krapte van de arbeidsmarkt te lijf te gaan. Alle drie zijn zij zichzelf als onderdeel van een coalition of the willing maar het initiatief moet vanuit de inhoud, vanuit de zorg en vanuit de patiënt, komen.

Zorg aan het woord

Vervolgens kwam de zorg zelf ook aan het woord. Ernst Kuipers, bestuursvoorzitter Erasmus MC, vond Mercy Virtual een zeer inspirerend voorbeeld als reactie op de problemen die we ook in Nederland kennen. Wel is hij van mening dat er grotere organisaties nodig zijn, willen we echt een transformatie in gang zetten. Gita Gallé, bestuursvoorzitter Deventer Ziekenhuis, is onder de indruk van de lef, het ondernemerschap, de visie en de executiekracht van Mercy Virtual. Zij benadrukt dat je als bestuurder goed moet luisteren naar de cultuur, naar de context om te horen welke veranderingen wenselijk zijn. Wat Vivian Broex, bestuursvoorzitter Zorgspectrum, aanspreekt bij Mercy Virtual is dat het om het echte verhaal gaat, over mensen niet over systemen. Zij onderschrijft het belang van samenwerken, dat moet echt veel meer en veel intensiever.

Afsluiting

Philip Idenburg sluit het congres af. “Deze ochtend bevestigt de reis die we tien jaar geleden begonnen zijn. Het is wel duidelijk dat de stap naar de praktijk nog lastig is. Indrukwekkend bij Mercy Virtual is dat de transformatie gedreven is vanuit menselijke waarden en professionele ambitie om de best mogelijke zorg te leveren en niet vanuit crisis.” En hoewel er veel gebeurd is in de afgelopen tien jaar en veel geïnnoveerd wordt, blijft de snelheid en impact van deze ontwikkelingen achter bij de maatschappelijke vraag. Het kabinet heeft met € 425 miljoen aan transformatiegelden de financiële middelen beschikbaar gesteld, dus financiering is het probleem niet.”

“Wel zijn we in Nederland steeds opnieuw het wiel aan het uitvinden en is er een groeiende kennisasymmetrie wat betreft de nieuwe technologie die er al is om bij te dragen aan de triple aim. BeBright brengt dan ook jaarlijks een overzicht uit van de belangrijkste technologische trends en ontwikkelingen van de zorg in kaart, gebundeld in een Nederlandse en Engelse publicatie Zorg Enablers.”

Het eerste exemplaar van Zorg Enablers 2019 is op het congres uitgereikt aan minister Bruno Bruins en Randall Moore. De publicatie is gratis te downloaden via: https://www.zorgenablers.nl/

Wilt u meer weten over het congres en met name over Mercy Virtual? Houd dan de komende tijd onze website in de gaten. Hier zullen wij exclusieve content plaatsen over dit inspirerende voorbeeld van een succesvolle transformatie. Nu al meer weten over Mercy Virtual? Lees dan over deze case in Diagnose Transformatie.