Wonen

scenarioplanning

Van kwantitatieve naar kwalitatieve (mis)match

In veel delen van Nederland vindt er op de woningmarkt een verschuiving plaats van een kwantitatieve naar een grotendeels kwalitatieve opgave. Grote regionale en lokale verschillen zorgen voor verschillen in opgaven voor woningcorporaties. Deze opgaven worden gevormd door een mix van demografische, economische, fysieke, sociaal-maatschappelijke en politieke kenmerken die elkaar beïnvloeden en kunnen leiden tot een positieve spiraal in groeigebieden maar ook tot een negatieve spiraal in krimpgebieden. En daarmee samenhangend een kwalitatieve en kwantitatieve (mis)match op de woningmarkt. Duidelijk is dat in veel regio’s vooral de bestaande voorraad aangepakt moet worden om deze toekomstbestendig, duurzaam en levensfasebestendig te maken. Trends als de vergrijzing, huishoudensverdunning en het langer zelfstandig blijven wonen van ouderen verandert ook de kwalitatieve vraag naar woningen. Leegstaande, voormalige verzorgingshuizen moeten, voor zover mogelijk, worden aangepast aan een nieuwe doelgroep. Maar ook voor starters kan het juist in groeigebieden lastig zijn om een passende en betaalbare woning te vinden doordat de doorstroom onvoldoende plaatsvindt.

Naast de mismatch tussen vraag en aanbod op de woningmarkt staat huisvesting niet op zichzelf. De leefwereld van de bewoner staat centraal in het ecosysteem rond wonen, zorg & welzijn. Waarbij huisvesting meer is dan stenen en een dak. Het gaat over de kwaliteit van wonen, leefbaarheid en levensloopbestendige wijken. Een vitale toekomstgerichte woonomgeving ondersteunt een vitale samenleving.

Veranderende wetgeving omtrent sociale huur vraagt om transformatie

De corporatiesector is aan continue veranderingen onderhevig. Recente wijzigingen in wetgeving rondom sociale huurwoningen, zoals de nieuwe Woningwet, en de decentralisaties in het sociaal domein beïnvloeden de werkruimte en de onderlinge verhoudingen tussen de betrokken partijen. Woningcorporaties, gemeenten, zorginstellingen en bewoners hebben te maken met veranderende taken, rollen en verhoudingen die vragen om een transformatie. Woningcorporaties moeten terug naar hun kerntaak en hebben steeds minder mogelijkheden om lokaal te investeren in leefbaarheid of maatschappelijke projecten, waardoor soms een ‘grijs’ gebied ontstaat waarbij onduidelijk is wie daar nu verantwoordelijk voor is. Gemeenten krijgen enerzijds meer taken en moeten anderzijds de beweging maken van ‘zorgen voor’ naar ‘zorgen dat’ en daarmee bewoners aansporen meer zelfredzaam te zijn, wat niet voor iedereen even goed mogelijk is. Door de extramuralisering van zorg zijn er steeds meer bewoners met een psychische zorgvraag die in een reguliere (corporatie-)woning komen te wonen en die door gebrek aan het juiste toezicht overlast veroorzaken voor buurtbewoners. En ook hier is weer de vraag: wie is nu verantwoordelijk?

Om dit soort transformaties vorm te geven moeten organisaties enerzijds goed inzicht hebben in de externe trends & ontwikkelingen nu en in de toekomst én anderzijds in de interne organisatie en de veranderende taken en rollen. Daarnaast leidt alleen een integrale aanpak met de verschillende betrokken partijen tot echte, vernieuwende oplossingen.

BeBright zet uitgebreide trendkennis in om richting te geven aan transformatie

BeBright heeft uitgebreide kennis over trends & ontwikkelingen. Zowel op het gebied van wonen, het sociaal domein, een vitale samenleving als wijzigingen in de recente wetgeving. Allemaal domeinen die in ontwikkeling zijn en waarbij de verschillende betrokken partijen een transformatie moeten ondergaan om invulling te kunnen geven aan de nieuwe verhoudingen en hun nieuwe rol.

Grootschalige toekomstverkenningen als Sociaal Wonen 2030 en de Gemeenten van de Toekomst (over de toekomst van het sociaal domein in opdracht van MinBZK en VNG) hebben niet alleen waardevolle inzichten opgeleverd over huidige trends & ontwikkelingen, maar ook aansprekende scenario’s die ingezet kunnen worden als start van een visietraject, innovaties of strategische dialogen met uw stakeholders.

BeBright is zeer ervaren in het begeleiden van visie-ontwikkeling op basis van toekomstscenario’s, het maken van een woonvisie, het uitvoeren van een vitaliteitsscan van uw gemeente of regio en het opzetten van community’s rondom wonen en zorg.

Publicatie: Sociaal Wonen 2030

Samen met twaalf organisaties uit de Nederlandse woningmarkt verkende BeBright de toekomst onder de naam Sociaal Wonen 2030. Dit traject heeft geresulteerd in negentien trends, vier aansprekende scenario’s over hoe Nederland er op het gebied van wonen en sociale voorzieningen voor zou kunnen staan op de lange termijn. Tevens leverde het traject een aantal conclusies op, die de beweging van Sociaal Wonen naar Sociaal Leven voorstaan; een focusverschuiving van het systeem van sociaal wonen naar de levensomstandigheden van de individuele bewoner.

De resultaten bieden een solide basis voor strategievorming, innovatie en risicomanagement zodat de actoren in de sector de toekomstbeelden kunnen vertalen naar beleid voor morgen en niet hoeven te wachten tot de scenario’s zich hebben gemanifesteerd. De ontwikkelde scenario’s zijn plausibel en relevant, maar tegelijkertijd prikkelen ze ons om onze huidige aannames en toekomstbeelden ter discussie te stellen. Met als resultaat dat behalve (nieuwe) risico’s, organisaties eerder nieuwe kansen kunnen signaleren en daardoor effectiever kunnen anticiperen en reageren op veranderingen in de sector.

De trends en scenario’s van Sociaal Wonen 2030 helpen om op een nieuwe manier naar de markt, de sector, de toekomst en onszelf te kijken. Niet met als belangrijkste doel om de toekomst beter te voorspellen, maar om er beter op voorbereid te zijn.

Onze experts

Medewerkers-thumb_PhilipIdenburg_190x135
Philip J. Idenburg

+31(0)6 53 44 21 94
philip.idenburg@bebright.eu

Medewerkers-thumb_MaartjeBaede_190x135
Maartje Baede

maartje.baede@bebright.eu