Samen diabetes type 2 aanpakken: Programma 2diabeat van start

Samen diabetes type 2 aanpakken: Programma 2diabeat van start

In oktober 2019 is het landelijk programma 2diabeat gestart. Het programma komt voort uit het Nationaal Preventieakkoord en is gericht op het realiseren van een trendbreuk in de toename van diabetes type 2 in Nederland door de inzet van leefstijlinterventies.

De opmars van diabetes type 2
De prevalentie van diabetes type 2 laat al jaren een stijgende lijn zien. Onder meer door vergrijzing en onze leefstijl krijgen steeds meer mensen te maken met deze aandoening. Diabetes is een chronische aandoening met grote impact op iemands leven. Onder andere door de intensieve zelfzorg die nodig is, wordt diabetes ook gezien als psychisch één van de meest belastende ziektes. De epidemische toename van de veelal leefstijl-gerelateerde aandoening, zet druk op de duurzaamheid van ons zorgstelsel en geeft zorgen over de vitaliteit van de samenleving als geheel.

Om een vraagstuk van dergelijke omvang aan te pakken is samenwerking tussen partijen, die hierin van betekenis zijn, noodzakelijk. Het programma 2diabeat faciliteert het samenbrengen van deze partijen. Het programma heeft daarmee voor ogen om de kennis en ervaring die in het veld voorhanden is, bij elkaar te brengen, te benutten en te verrijken. VWS heeft het kwartiermakerschap voor 2diabeat belegd bij stichting VitaValley, die samen met de Nederlandse Diabetes Federatie, het Diabetes Fonds, Diabetesvereniging Nederland en BeBright het programma uitvoert.

Na de voorbereiding in de kwartiermakersfase start het programma in 2021
De kwartiermakersfase kent twee fasen: een ontwerp- en een realisatiefase. Tijdens de ontwerpfase wordt de maatschappelijke opgave nader geduid, interventies, stakeholders en implementatiepartners geïnventariseerd, segmenten van mensen met (verhoogd risico op) diabetes worden geïdentificeerd en we stellen een veranderagenda en een impactmodel op. De opbrengst van de ontwerpfase wordt gedeeld tijdens een conferentie eind maart.

Tijdens de realisatiefase worden de potentieel meest impactvolle segmenten geselecteerd en verdiept, wordt een passende aanpak voor de segmenten ontwikkeld, verbinden en versnellen we interventies t.b.v. de aanpak, selecteren we pilotregio’s en starten pilots op, ontwikkelen we een programmaplan en werken we aan financiering voor het programma.

Programma 2diabeat en de doelen
In het programma wordt de vastgestelde aanpak in de kwartiermakersfase geïmplementeerd. Nieuwe segmenten van mensen met diabetes worden verdiept om een passende aanpak vast te stellen en te implementeren. Tevens wordt de maatschappelijke impact periodiek inzichtelijk gemaakt. Binnen de landelijke community of practices worden opgedane kennis en ervaringen gedeeld. Het acht jaar durende programma start in 2021 en geeft invulling aan de volgende doelen:

  • Een trendbreuk van de toename van het aantal mensen met diabetes type 2
  • Landelijk impact model waar regionaal aan gespiegeld wordt
  • Maatschappelijk bewustzijn over de inzet van leefstijlinterventies
  • Van een medische richtlijn nu naar een breder palet aan interventies gericht op leefstijlbevordering en terugdringen van prevalentie en waar nodig verdieping van bestaande richtlijnen hierop
  • Landelijke learning community of practices

Meer informatie en op de hoogte blijven? Kijk op www.2diabeat.nl of neem contact op met Irene Mommers (Irene.mommers@bebright.eu)

BeBright en de Arrangementenmonitor bundelen expertise om data in zorg én sociaal domein van waarde te maken

BeBright en de Arrangementenmonitor bundelen expertise om data in zorg én sociaal domein van waarde te maken

Dat het realiseren van de transformatie van de zorg en sociaal domein in Nederland om goede regionale samenwerking vraagt, is inmiddels breed gedragen. Een gedeeld beeld van de opgave voor de regio is essentieel om passende, goed op elkaar afgestemde en toekomstbestendige zorg en ondersteuning te bieden. De verkokering van zorg en ondersteuning vanuit verschillende wetten en financieringsstromen bemoeilijkt het verkrijgen van dit beeld. De uitwisseling, het beheer en vooral de toepassing van data komt nog onvoldoende van de grond. De gewenste verschuiving van tweedelijnszorg naar de eerste lijn en het sociaal domein (gemeenten) werpt met de bijkomende verschuiving van kosten barrières op. Goede onderbouwing op basis van data is noodzakelijk om barrières te doorbreken en de transformatie mogelijk te maken. BeBright en de Arrangementenmonitor slaan de handen ineen om dit in samenwerkingsregio’s mogelijk te maken.

Ecosysteembenadering voor maatschappelijke vraagstukken in de regio
BeBright heeft de afgelopen 10 jaar in publicaties uit de Diagnosereeks, zoals Diagnose 2025 en Diagnose Zorginnovatie, het gedachtegoed over het toekomstbestendig inrichten van onze zorg uiteengezet. Het denken vanuit een ecosysteem van partijen die gezamenlijk een ‘coalition of the willing’ en ‘coalition of the doing’vormen om een doorbraak te realiseren op maatschappelijke vraagstukken staat daarbij centraal. Als katalysator heeft BeBright bijgedragen aan het opzetten van diverse regionale samenwerkingen met onderbouwing uit data als belangrijke basis voor de maatschappelijke opgave. Met BeBright Analytics helpen wij regio’s met het verkrijgen van een gedeeld beeld en het komen tot datagedreven besluitvorming en besturing. In de samenwerking met de Arrangementenmonitor versterkt BeBright zich met specifieke kennis over data in het sociaal domein.

Arrangementenmonitor: meer doen met data
Sinds 2015 ondersteunt de Arrangementenmonitor gemeenten en zorgpartners met de monitoring van hun samenwerking en gezamenlijk transformatie-opgave. De Arrangementenmonitor is een brede integrale monitor waarin gegevens van gemeentelijke ondersteuning (Wmo, Jeugd en Participatiewet), Zvw, UWV en GGD bij elkaar worden gebracht, geanalyseerd en op wijk- en/of doelgroepniveau worden gepresenteerd. De Arrangementenmonitor wordt in de regio’s gebruikt voor beleidsanalyse, bepalen van in te zetten beleid en het meten van de samenwerking. Zo wordt in de aanpak Blauwe zorg in Maastricht de Arrangementenmonitor gebruikt om de effecten van gezamenlijke ingezette interventies te meten en (bij positieve resultaten) vervolgens ook gericht uit te rollen naar andere wijken of doelgroepen. Benchmarking aan de hand van vergelijkbare wijkprofielen is mogelijk met de groep deelnemende gemeenten (in totaal ca. 1,4 miljoen inwoners en 300 wijken). Door de samenwerking met BeBright kan de expertise op het gebied van gezondheidszorg worden toegevoegd aan de integrale monitor.

 

Waarde van data maken in de regionale samenwerking
Met hun complementaire kennis en expertise kunnen BeBright en de Arrangementenmonitor regio’s ondersteunen om meer waarde uit hun data te halen.

Afhankelijk van het doel, het beoogde inzicht of de gewenste verandering zijn een breed scala aan toepassingen mogelijk die de samenwerking in regio’s en het toekomstbestendig inrichten van zorg bevorderen. Bij een goede samenwerking horen heldere afspraken tussen organisaties over het gezamenlijk monitoren, het uitwisselen van data, databeheer, -eigenaarschap, -beleid en -standaarden. Naast de inrichting van deze datagovernance ondersteunen BeBright en de Arrangementenmonitor regionale samenwerkingsverbanden bij:

  • Analyse van trends en ontwikkelingen (bijvoorbeeld zorgvraagontwikkeling)
  • Analyse en selectie van doelgroepen en gebieden (gemeenten, wijken en buurten)
  • Analyse van ketenprocessen en samenwerking
  • Benchmarking
  • (Maatschappelijke) businesscases en scenarioanalyses
  • Effectmeting
  • Monitoring en sturing

Benieuwd wat BeBright en de Arrangementenmonitor voor uw regio kunnen betekenen? Neem contact op met Arjo Mans (arjo.mans@bebright.eu) of Maarten Thönissen (info@arrangementenmonitor.nl).

Inspiratiebijeenkomst “Positive Health in een Gezonde Leefomgeving”

Inspiratiebijeenkomst “Positive Health in een Gezonde Leefomgeving”

Tot 2040 neemt het inwoneraantal binnen de provincie Utrecht toe met ruim 165.000 mensen. Hoe zorgen we ervoor dat dorpen en steden fijne en gezonde plekken blijven? Om te wonen, werken, verblijven en in te recreëren. Op woensdag 27 november 2019 organiseerde BeBright op initiatief van de provincie Utrecht en met hulp van het Institute for Positive Health en RUIMTEVOLK de eerste inspiratiebijeenkomst in een nieuwe driedelige ‘gezonde leefomgeving’-reeks. Bekijk de aftermovie hier. 

De eerste inspiratiebijeenkomst werd gehouden in the Colour Kitchen in Zuilen en stond in het teken van positieve gezondheid – het gedachtegoed ontwikkeld door voormalig huisarts en oprichtster van het Institute for Positive Health, Machteld Huber. Waar gezondheid voorheen werd benaderd als simpelweg de afwezigheid van ziekten, refereert positieve gezondheid naar “het vermogen om je aan te passen en je eigen regie te voeren, in het licht van de sociale, fysieke en emotionele uitdagingen van het leven”.

In de namiddag werd het evenement feestelijk geopend door gedeputeerde van de provincie Utrecht Rob van Muilekom. Met het publiek deelde hij wat een gezonde leefomgeving voor hem persoonlijk betekent. Zo waardeert hij het dat er veel plekken zijn om lichaamsbeweging uit te oefenen. Plekken die niet alleen gezond zijn om die reden, maar ook omdat men er met andere mensen samen kan zijn. De gedeputeerde staat zelf voor dilemma rondom ruimtelijke ontwikkeling: in de provincie Utrecht moeten de komende 30 jaar 150.000 nieuwe woningen gebouwd worden.

Machteld Huber nam de aanwezigen mee in haar gedachtegoed en hoe zij dit, met haar ervaringen als zowel arts als patiënt zelf, tot de wijdverspreide beweging heeft gevormd die Positive Health vandaag de dag is. Ook spoorde zij het publiek aan om ter plekke zelf het welbekende spinnenweb van positieve gezondheid in te vullen. Vervolgens liet architect Thomas Steensma zien hoe hij in zijn gelauwerde afstudeerproject positieve gezondheid volledig heeft geïntegreerd in een ontwerp voor het havengebied van Delfzijl. Zijn casus was tevens het startschot van de interactieve break-out sessies, waar de deelnemers aan de slag konden met het toepassen van de methodiek.

Tijdens de break-out sessies spatte de inspiratie en energie onder de deelnemers ervan af. Iedereen ging op een plattegrond van een levensechte wijk druk aan de slag met de kleuren van het positieve gezondheid spinnenweb en als het zou kunnen was iedereen nog uren doorgegaan met het uitwisselen van ideeën en ervaringen. Dit gebeurde dan ook zeker op de afsluitende borrel, waar onder het genot van een drankje en heerlijke gezonde hapjes concrete plannen werden gesmeed om onze leefomgeving een gezondere plek te maken.

 

De volgende lezing – de tweede in het drieluik ‘gezonde leefomgeving’ – zal in het teken staan van Wijk- en dorpgericht werken aan een gezonde leefomgeving. Tevens door BeBright georganiseerd in samenwerking met Ruimtevolk, een creatief bureau voor stedelijke en regionale ontwikkeling en tevens onze ‘buren’ op de Jaarbeurs innovation Mile. Directeur Sjors de Vries zal de eerste spreker zijn, waarna je door de initiatiefnemers meegenomen wordt in de inspirerende succesverhalen van de gezonde dorpen Mariënvelde en Leende.

De inspiratiebijeenkomst Wijk- en dorpsgericht werken aan een gezonde leefomgeving vindt plaats op 16 januari 2020 in evenementencentrum Merwestein te Nieuwegein van 16:00 tot 18:45 met aansluitende borrel. KLIK HIER om je aan te melden, er is slechts een beperkt aantal plaatsen beschikbaar.

Scriptieonderzoek: Succesfactoren voor uitkomstgerichte bekostiging

Scriptieonderzoek: Succesfactoren voor uitkomstgerichte bekostiging

Het toekomstbestendig inrichten van de curatieve zorg vraagt om ontvlechting naar acute, chronische, electieve en hoog complexe zorg. Deze ontvlechting biedt kansen om de zorg anders te organiseren en financieren. Saskia van Miert heeft tijdens haar stage bij BeBright voor haar masterscriptie onderzoek gedaan naar uitkomstgerichte bekostiging voor chronische zorg. In dit blogartikel delen wij enkele inzichten uit het onderzoek. Deze zijn verkregen door het voeren van gesprekken met bestuurders van zorginstellingen, verzekeraars en experts binnen het veld.

De huidige financiering van curatieve zorg, middels Diagnose-Behandel-Combinaties (DBC’s), geeft een (perverse) prikkel tot productie. DBC’s geven een overzicht van de activiteiten van de zorginstelling die voortkomen uit de zorgvraag. In de ideale situatie draagt de inrichting en financiering van chronische zorg bij aan de doelstellingen van de Quadriple Aim: verbeterde patiëntervaring, verbeterde toegankelijkheid en populatiegezondheid, vermindering van zorg- en ondersteuningskosten en verbeterd welzijn van zorgverleners. Uitkomstgerichte bekostiging kan de prikkel tot productie wegnemen en bijdragen aan de doelstellingen van de Quadriple Aim. Er zijn verschillende vormen van uitkomstgerichte bekostiging voor chronische zorg: shared savings, pay-for-performance en populatiebekostiging. Al deze vormen vinden echter nog maar in beperkte mate plaats in de praktijk. In dit blogartikel delen wij zes succesfactoren uit het onderzoek van Saskia van Miert om het realiseren van uitkomstgerichte zorg mogelijk te maken.

 

Succesfactoren voor uitkomstgerichte bekostiging

 

  1. Transformatie-aanpak
    Het maatschappelijk belang voor het anders inrichten van de zorg bleek evident. Hoewel velen zich nog in het beginstadium van de doorvoering van uitkomstgerichte bekostiging bevonden, werd unaniem erkend dat het een complexe verandering betreft. Een complexe verandering die vraagt om flexibiliteit en een transformatie-aanpak. Daarbij is het nodig om vanuit een duidelijke visie te experimenteren en anders te organiseren alvorens er kan worden opgeschaald. Bij iedereen was het uitgangspunt de Quadriple Aim. Opvallend was dat men zich voornamelijk bezighield met de kwaliteit van zorg, en niet zozeer met het verhogen van de patiënttevredenheid of het verlagen van kosten. Hoge kwaliteit van zorg was voor de respondenten het uitgangspunt in een gefaseerde aanpak, waar uiteindelijk ook toegevoegde waarde ontstaat op de andere doelen.

“We leven in een veranderende wereld in plaats van uitgekristalliseerd. Daarom moeten we voor uitkomstgerichte financiering buiten de lijnen gaan kleuren en dat vraagt om flexibiliteit. De waarheid die we vandaag verkondigen, is misschien niet de waarheid van morgen.”

  1. Leiderschap & cultuur
    De huidige cultuur is gericht op productie. Een productiegerichte cultuur moet worden doorbroken, wat niet alleen vraagt om toewijding en doorzettingsvermogen, maar ook om een andere mindset. Een gedreven leider met een heldere visie en ambitie blijkt onmisbaar bij het realiseren van verandering, en in het bijzonder van een cultuuromslag. Leiderschap niet alleen van bestuurders, maar van boegbeelden uit de organisatie die dit zichtbaar uitdragen. Lef van organisaties en leiders die experimenteren wordt beloond.

 “Veel is gericht op productie. Ik denk dat dat is geleerd tijdens de studie geneeskunde, en ik denk dat het doordrongen is in elke laag van de samenleving.” 

  1. Transparantie, verantwoordelijkheid en vertrouwen
    De verantwoordelijkheid van zorgverlener en –instelling neemt toe bij uitkomstgerichte zorg. Transparantie over (ervaren) kwaliteit en medische keuzes is hierbij een belangrijke voorwaarde. De zorgverleners dienen hier zelf initiatief in te nemen, echter blijkt dit een paradox. Aan de ene kant vraagt men om meer transparantie, maar om dit zelf toe te passen lijft lastig. Dit betekent namelijk dat iedereen kan inzien hoe men presteert en dat brengt een bepaalde mate van kwetsbaarheid met zich mee. Vertrouwen in elkaar is daarom essentieel om transparantie te kunnen realiseren. Gemeenschappelijke doelen stellen, meerjarige afspraken met zorgverzekeraars, zelf een actieve rol spelen of samenwerken met een externe partij kan het vertrouwen in elkaar bevorderen.

“Als je je uitkomsten niet kent dat is gewoon onethisch. Dus dat legitimeert sowieso dat je dat moet meten en daarover transparant moet zijn”

  1. Samenwerking en communicatie
    Door een gebrek aan eenduidige terminologie van uitkomstgerichte bekostiging ontstaat er vaak miscommunicatie tussen de verschillende betrokken partijen. Ondanks dat het DBC-systeem nadelige prikkels met zich meebrengt, heeft het wel voor een gemeenschappelijke taal gezorgd. Om gemeenschappelijke doelen te kunnen stellen en een toekomstbestendige samenwerking te kunnen vormen, is investeren in communicatie cruciaal.
  1. Wet- en regelgeving en ICT-infrastructuur
    Wet- en regelgeving en de ICT-infrastructuur zijn een veel gebruikt excuus om een andere vorm van bekostiging te realiseren. Binnen de huidige wet- en regelgeving is echter veel mogelijk, maar het vraagt wel om een nauwkeurige operationalisering van de regelgeving binnen de eigen organisatie. Daarnaast dient de ICT-infrastructuur op orde te zijn, om o.a. administratielast zo veel mogelijk te minimaliseren.
  1. Intrinsieke en extrinsieke motivatie
    De verschillende betrokken partijen zijn zowel intrinsiek als extrinsiek gemotiveerd om uitkomstbekostiging te realiseren. Intrinsieke factoren bleken vooral: zorg leveren waarvoor men is opgeleid, bij kunnen dragen aan preventie en het verhogen van de patiënttevredenheid. Extrinsieke factoren bleken vooral: meerjarige afspraken met zorgverzekeraars en financiële beweegredenen.

Uitkomstbekostiging wordt door Eijkenaar en Schut (2015) gedefinieerd als volgt:
“Een zo eenvoudig mogelijk, vraag gestuurd bekostigingssysteem dat expliciet is gericht op het stimuleren van zorgaanbieders tot het realiseren van goede uitkomsten van zorg in termen van kwaliteit, kosten, coördinatie en preventie, en dat tevens stimuleert tot kosteneffectieve innovatie en geen prikkels bevat voor ongewenst gedrag.[1]

 Daarnaast onderzochten zij welke dimensies en randvoorwaarden belangrijk zijn voor het realiseren van uitkomstgerichte bekostiging. Deze dimensies en randvoorwaarden zijn in dit onderzoek als basis gebruikt in de gesprekken met mensen uit het veld om de succesfactoren te identificeren.

De vijf dimensies zijn:

  • goede kwaliteit van zorg
  • kostenbewust gedrag
  • goede coördinatie en doelmatige substitutie
  • kosteneffectieve innovatie
  • en effectieve preventie

De randvoorwaarden zijn als volgt:

  • afbakening van de populatie
  • definiëren van de zorgbundels
  • risicodragende aanbieders
  • basisbekostiging
  • waarborgen van kwaliteit
  • ICT-infrastructuur
  • gezonde concurrentie
  • wederzijds vertrouwen
  • juridische belemmeringen en
  • eenvoud en uitvoerbaarheid

Dit blogartikel is gebaseerd op het masterscriptie ‘Revision of the funding for chronic care: By studying the necessary conditions for the implementation of outcome- oriented funding’ van Saskia van Miert, geschreven voor het masterprogramma Management, Policy Analysis & Entrepreneurship in Health and Life Sciences.

Voor vragen kunt u contact opnemen met Arjo Mans of Anouk Neureiter.

Referenties:

[1] Eijkenaar, F., & Schut, E. (2015). Uitkomstbekostiging in de zorg: een (on) begaanbare weg?

Bart-Jan van Hasselt versterkt team BeBright

Bart-Jan van Hasselt versterkt team BeBright

Het BeBright team is sinds september versterkt met senior-adviseur Bart-Jan van Hasselt. Hiervoor werkte hij als strategieconsultant bij Monitor, A.T. Kearney en Vintura. Bart-Jan is programmaleider van 2Diabeat en zal zich daarnaast richten op onderwerpen rondom medicatie.

“Bij Vintura heb ik veel kennis opgedaan over zorg en life sciences. Ik heb daar gewerkt aan organisatieverbeteringen, toegang van medicijnen en product- en portfoliostrategie,” vertelt Bart-Jan. “De overstap naar BeBright besloot ik te maken omdat we hier niet alleen werken aan verbeteren van kwaliteit en betaalbaarheid van de zorg, maar ook aan het verbeteren van de gezondheid van de Nederlandse bevolking. Samen met opdrachtgevers in netwerken werken aan de quadruple aim.”

Wat BeBright als strategie- en innovatiebureau onderscheidt van traditionele adviesbureaus is dat ze naast opdrachten voor en met zorgpartijen, zelf maatschappelijke projecten initieert zoals de Diagnoseprogramma’s. Onderdeel daarvan is 2Diabeat dat tevens is opgenomen in het Nationale Preventieakkoord. Bart-Jan is programmaleider. “Met 2Diabeat willen we samen met een groot aantal partijen de groei van diabetes type 2 substantieel afremmen door structurele inbedding van leefstijlinterventies bij mensen met (een verhoogd risico op) diabetes type 2.”

Veiligheid en prijs
Vanuit zijn ervaring gaat Bart-Jan zich ook richten op een aantal onderwerpen rondom medicatie, waaronder medicatieveiligheid en bekostiging van geneesmiddelen. “Bij medicatieveiligheid gaat het om de juiste medicatie, in de juiste hoeveelheid, op het juiste moment en op de juiste manier. Toenemende multimorbiditeit en daarmee gepaard gaande polyfarmacie maken dit dossier zeer uitdagend. Het administreren, analyseren en uitwisselen van data is hierbij letterlijk van levensbelang.”

De vogelvlucht die dure geneesmiddelen momenteel neemt, vraagt om een uitkomstenbekostiging. Bart-Jan: “Bij uitkomstbekostiging is het niet alleen van belang het eens te zijn over de relevante uitkomsten, maar ook over de prijs die betaald moet worden als die uitkomsten worden behaald. Daarbij zou een prijs op basis van waarde het uitgangspunt moeten zijn. ‘Waarde’ moet dan wel worden gelezen als de totale waarde van een geneesmiddel: waarde voor de patiënt, de zorg en de maatschappij. Een maatschappelijke business case (SROI) zou veel meer het uitgangspunt moeten zijn dan de huidige enge beoordeling op basis van waarde alleen binnen het zorgsysteem.”

Bart-Jan gaat graag in gesprek met u over een van bovenstaande onderwerpen.