+31(0)30 88 879 27 office@bebright.eu
Regionaal Voedselsysteem Limburg: een groeiend netwerk met lokale producten

Regionaal Voedselsysteem Limburg: een groeiend netwerk met lokale producten

Fotografie: Gé Beurskens, Reclamebureau Magenta Sittard
BeBright helpt bij het ‘boosten’ van regionale ecosystemen, zoals het Regionaal Voedselsysteem Limburg (RVS-LB). Dit samenwerkingsverband van regionale ondernemers, overheid en onderwijs richt zich op het  duurzaam in de markt zetten van lekkere, voedzame producten van eigen bodem. Onder begeleiding van BeBright groeide het samenwerkingsverband uit tot een beweging die sinds medio januari heel Limburg bestrijkt. Etiënne Hochs, bestuursvoorzitter van de stichting RVS-LB vertelt erover in dit interview.

Etiënne Hochs is geboren en getogen in Limburg en vindt het als succesvol ondernemer belangrijk om iets terug te doen voor de regionale economie. Toen hij een paar jaar geleden vanuit Rabobank de kans kreeg om als bestuursvoorzitter bij te dragen aan het RVS-LB, greep hij dit met beide handen aan.

Hoe is de Stichting Regionaal Voedselsysteem Limburg ontstaan?
“Het idee ontstond bij de Rabobank Zuid-Limburg Oost en werd later opgepikt door de samenwerkende Rabobanken in Limburg. Toen het idee vorm kreeg is de beweging in november 2021 in een stichting ondergebracht. Ik werd benoemd tot voorzitter van een driekoppig bestuur. In januari dit jaar hebben we tijdens een feestelijke bijeenkomst in Kasteel Eyckholt de focus verbreed naar een regionaal voedselsysteem voor Limburg als geheel.”

Waarom vind je het als drukke ondernemer belangrijk om hier tijd voor te maken?
“Als we een mooi en aantrekkelijk landschap willen behouden, zullen we onze CO2-voetafdruk écht moeten beperken en actuele problemen, zoals het stikstofvraagstuk, het hoofd moeten bieden. Dit kan alleen als we integraal samenwerken en het systeem veranderen. We hebben genoeg lekker, prachtig en duurzaam voedsel in de regio waarmee we stad en platteland kunnen verbinden, transportbewegingen kunnen terugdringen en een aantrekkelijk recreatiegebied voor jong en oud kunnen behouden.”

Uit onderzoek blijkt dat een sterk regionaal voedselsysteem meerwaarde heeft voor maatschappij, milieu en landschap, economie en landbouw. Hoe vertalen deze pijlers zich naar het RVS-LB?
“We willen onder de regionale inwoners de bekendheid en bewustwording vergroten van onze heerlijke, eerlijke, regionale producten. Met behulp van marktonderzoek werken we aan vraaggestuurd aanbod. Een andere drijfveer is het behoud van het aantrekkelijke en diverse landschap. In de afgelopen tijd is het landschap er door grootschalige landbouw niet mooier op geworden, maar toerisme is van grote waarde voor de economie.

Daarnaast vind ik dat producenten de afgelopen jaren tekort zijn gedaan. Als we hen een faire prijs kunnen geven versterkt dit hun positie in de keten en hun belangrijke rol in het landschapsbeheer. Onze stichting kan tevens de noodzakelijke transitie in de landbouw versterken, bijvoorbeeld door de samenwerking tussen ketens en innovaties te stimuleren, zoals bij het ontwikkelen van gewassen die in ons klimaat gedijen en eraan bijdragen. Denk bijvoorbeeld aan planten die meer stikstof kunnen opnemen en bijdragen aan regeneratieve landbouw. Of aan eiwitrijke gewassen die een belangrijke functie hebben voor het land en gezonder zijn voor consumenten.”

Om al deze pijlers te stimuleren heb je een sterk netwerk nodig. Een ecosysteem waarbij je het liefst the whole system in the room hebt. Welke belangrijke partners zijn aangesloten?
“De beweging telt inmiddels 320 deelnemers. Denk aan inwoners (vertegenwoordigd door de provincie en gemeenten), producenten (vertegenwoordigd door de Limburgse land & Tuinbouwbond), toeristen (Visit Zuid-Limburg) en de Rabobank die een belangrijke rol heeft in de agrarische sector.”

Hoe draagt de stichting bij aan een meer inclusieve samenleving in Limburg?
“In delen van Limburg kunnen mensen gezond eten niet betalen, waardoor gezondheidsverschillen in stand blijven. We streven ernaar om regionaal voedsel bereikbaar te maken voor iedereen, daarop willen we geen concessies doen. We willen bijvoorbeeld samenwerken met de Gezonde Basisschool van de Toekomst en op elke school in Limburg fruit en een gezonde lunch verzorgen. Tegelijk zullen we duidelijk maken dat de producten uit de regio komen, duurzaam en lekker zijn. Het is eigenlijk niet uit te leggen dat er met overheidsgeld Poolse appels naar Limburgse scholen gaan, terwijl hier appels liggen te verpieteren.”

 

Missie Regionaal Voedselsysteem Limburg
Het Regionaal Voedselsysteem Limburg is een proactief samenwerkingsverband waarin met respect voor mens, dier, milieu en landschap wordt gehandeld en waarin nutriëntrijke en smaakvolle producten uit de eigen regio worden afgezet tegen een eerlijke en transparante prijs voor alle partijen in de keten. Het is een netwerk van regionale ketens die van grondstof tot eindproduct van regionale bodem zijn en waarbij de waarden ‘duurzaamheid, circulariteit en vitaliteit’ worden gediend

Schematisch overzicht van een regionaal voedselsysteem (Nourish, 2014)


Wat heeft BeBright betekend in het op gang brengen van deze beweging?
“BeBright is de drijvende kracht achter dit initiatief en de motor van het systeem: door BeBright is het idee van Rabobankdirecteur Alphons Kurstjens realiteit geworden. Je kunt mooie plannen op papier zetten maar uiteindelijk moeten mensen enthousiast worden om samen te werken en mee te betalen. BeBright wist mensen en partijen te betrekken en financiering te realiseren. Dankzij hun hulp bleven we gefocust op het doel, ook bij tegenslagen.”

Wat is de toekomstdroom van het Regionaal Voedselsysteem Limburg?
“We streven ernaar dat in 2030 25% van het voedsel in Limburg van eigen bodem of van een Limburgse bewerker komt. We willen dus steeds meer lokale producenten verbinden aan het regionale voedselsysteem en hun producten certificeren. Dit betekent dat ze bijdragen aan vitaliteit, circulariteit, schoon transport, verdienvermogen van de producent en innovatievermogen van de regio.”

BeBright en regionale samenwerking
Een regionaal voedselsysteem omvat een geïntegreerd, coöperatief netwerk gericht op lokale productie, verwerking en verkoop, binnen een circulaire economie. Centraal staat het bieden van voedselzekerheid op een wijze die essentiële elementen – zoals gezondheid, economie, sociaal en milieu – behoudt voor toekomstige generaties.

De ontwikkeling van regionale ecosystemen is een gefaseerd proces. Het begint bij het vaststellen van een gemeenschappelijke ambitie en het bouwen van draagvlak en draagkracht. Vervolgens wordt er van elkaar geleerd en ruimte gecreëerd voor innovatie. Door deze aanpak komen mensen in beweging en worden gezamenlijk significante veranderingen in de regio tot stand gebracht.

 

Meer weten? Anouk Joosten en Jules Coenen vertellen graag meer.

Interessant artikel? Meld je dan hier aan en ontvang elke 2 maanden de BeBright nieuwsbrief. 

AAN DE SLAG?

Neem contact op! 

 

 

Jules Coenen

Jules Coenen

+31(0)6 51835046
jules.coenen@bebright.eu

Een groeiend en bloeiend voedselsysteem in Zuid-Limburg

Een groeiend en bloeiend voedselsysteem in Zuid-Limburg

Boeren die een eerlijke prijs krijgen voor hun gewassen, trotse inwoners die genieten van lokaal voedsel en toeristen die afkomen op het prachtige landschap en aanlokkelijke regionale producten. Met dit doel startte de Rabobank Kring Limburg in 2020, in nauwe samenwerking met BeBright, het Regionaal Voedselsysteem Zuid-Limburg (RVS-ZL). Na de groei van de eerste jaren verschuift nu de focus naar het verbinden van de regionale voedselketen met de overheid en het onderwijs, en het uitbreiden van het productenassortiment. Voor alle betrokkenen vond op 15 juni in Vijlen een bijeenkomst plaats om elkaar te ontmoeten, successen te delen en – natuurlijk – om streekproducten te proeven!

Proef, beleef en ontmoet

Om de samenwerking te faciliteren organiseert het RVS-ZL jaarlijks bijeenkomsten. In juni gebeurde dit bij Wijndomein St. Martinus. De sprekers vertelden over de uitdagingen, successen en de impact van het RVS-ZL op de regio. Stan Beurskens, eigenaar van Wijndomein St. Martinus, ging in op het belang van streekproducten en het produceren van Zuid-Limburgse wijnen. Tijdens de borrel waren uiteenlopende streekproducten te proeven, zoals de wijnen van Wijndomein St. Martinus, kaas van Stassen kaas, aspergesoep van Mees Catering, vleeswaren van slagerij Kusters, frietjes van Jongen-Budé, ijs van IJsbaas en appelsap van Bemelerhof.

Het Regionaal Voedselsysteem Zuid-Limburg (RVS-ZL) groeit!
Het groeiend aantal aangesloten leveranciers, producenten, horecaondernemers en andere stakeholders is één van de successen van het RVS-ZL. Naast afspraken met vier strategisch partners zijn er contracten getekend door groothandels, producenten en leveranciers. De drie wijnboeren binnen het RVS-ZL, Stan Beurskens (Wijngoed Sint Martinus), Ruud Verstegen (Landgoed Overst) en Math Bollen (Hoeve Nekum), gaan samenwerken. Vanaf 2024 produceren ze een gezamenlijke streekwijn onder het label van het RVS-ZL.

Ook zijn er diverse andere samenwerkingen gestart, zoals het partnerschap met Maastricht UMC+ (MUMC+). Mooie, gezonde producten uit de regio dragen bij aan het herstel en welzijn van patiënten en zorgen voor goed gevoed, energiek personeel. Het MUMC+ maakt zich hier sterk voor.

Kansen voor de toekomst
Na een succesvolle eerste periode blijft de komende tijd de nadruk liggen op het stimuleren van business en verkoop en het uitbreiden van het productaanbod. Ketenregisseurs zullen zich bezighouden met het leggen van verbindingen. Jules Goossens (programmamanager, RVS-ZL):

“We denken ook aan foodhubs voor opslag, overslag en van waaruit (elektrisch) transport in de regio plaatsvindt. En het promoten en verkopen van de regionale producten via een online platform en verkooporganisatie. Op die manier kunnen we producenten, verwerkers, distributeurs en consumenten informeren over dit initiatief en de meerwaarde van regionale producten.”

Ook Jules Coenen (strategisch adviseur, BeBright) ziet door RVS-ZL veelbelovende kansen voor een duurzaam voedselsysteem in Zuid-Limburg:

“Als je naar de Piëmont in Italië gaat en vraagt naar de Barolo wijn, dan begint iedereen te glimmen van trots want Barolo is een prachtig smaakvol streekproduct dat de regio grote bekendheid geeft. Zo’n trots gun ik onze regio ook. Wij hebben er alles voor in huis, zoveel is zeker. Met z’n allen gaan wij zorgen voor die trots op het unieke Zuid-Limburg.”

Verbinden, verknopen en verkopen
Door hun kleinschaligheid zijn veel regionale initiatieven beperkt in hun slagkracht. Samenwerking is dan ook cruciaal voor een succesvol regionaal voedselsysteem. Als een vliegwiel verknoopt, verbindt en verkoopt het RVS-ZL daarom bestaande en nieuwe initiatieven en producten. Het creëren van waardegedreven ketens en innovaties tussen ketens (cross-overs) staat daarbij centraal. Door krachten te bundelen op gebieden als financiën, technologie, marketing en communicatie, zijn al mooie resultaten behaald.

Jules Goossens, programmamanager van het RVS-ZL:

“Neem de Bisschopsmolen in Maastricht die bierborstel afneemt van Gulpener Bierbrouwerij. Tot voor kort was bierborstel een afvalproduct, nu is het een waardevol bestanddeel van gezond brood. Zo zijn tal van voorbeelden te bedenken. Waarom zouden de kippen niet het organisch afval uit de eigen streek kunnen eten? Waarom niet uitwerpselen uit de melkveehouderij of plantenresten composteren voor bemesting in de landbouw? Waarom niet voedingsstofrijke pulp van de wijnproductie toevoegen aan veevoer? Elkaar kennen levert ideeën op die leiden tot nieuwe waardevolle initiatieven en bedrijvigheid die een bijdrage leveren aan korte ketens, economisch rendabel zijn en goed voor natuur en milieu.”

Het belang van streekproducten

Wijn, kaas, asperges maar ook appelsap en ijs: Zuid-Limburg kent vele mooie streekproducten. Behalve dat ze van belang zijn voor de lokale voedselvoorziening en de gemeenschap, dragen streekproducten bij aan het behoud van de lokale tradities, cultuur en identiteit. Dat is nog afgezien van de andere voordelen op voor de regio, zoals kansen voor de regionale landbouw, economie en maatschappij maar ook voor het landschap en het milieu (Figuur 1).

Ondersteuning van lokale producten resulteert bijvoorbeeld in minder afhankelijkheid van import en meer werkgelegenheid binnen de regio. Bovendien zijn de producten verser en van hogere kwaliteit omdat ze direct van de lokale boeren en producenten komen. Dat is smakelijker en bovendien ook een stuk duurzamer! Het streven is dat over vijf jaar 25% van de inwoners van Zuid-Limburg lokaal geproduceerd voedsel consumeert.

Figuur 1. Schematisch overzicht van een regionaal voedselsysteem (Nourish, 2014).

Wij ondersteunen regio’s bij het boosten van het regionale voedselsysteem en korte ketens. Zo maken we samen regionaal het verschil!

Interesse of meer weten? Neem contact op met Irene Mommers of Jules Coenen.

Interessant artikel? Meld je dan hier aan en ontvang elke 2 maanden de BeBright nieuwsbrief. 

AAN DE SLAG?

Neem contact op! 

Irene mommers

Irene mommers

Jules Coenen

Jules Coenen

+31(0)6 51835046
jules.coenen@bebright.eu

Succesvol samenwerken in netwerken vraagt om samenspel van rollen

Succesvol samenwerken in netwerken vraagt om samenspel van rollen

De publieke en private sector hebben elkaar nodig om het hoofd te bieden aan belangrijke maatschappelijke vraagstukken en thema’s. Deze toegenomen afhankelijkheid vraagt om een nieuw denkkader dat uitgaat van bundeling van krachten als basis voor het gezamenlijk werken aan een hoger maatschappelijk doel. Van het egosysteem bewustzijn naar het ecosysteem bewustzijn. Vertrekpunt van ons denken en handelen is dan dat het hele ecosysteem moet profiteren als we houdbare oplossingen voor de toekomst willen creëren.  Maar welke rollen en activiteiten zijn er eigenlijk nodig voor een succesvolle samenwerking? In opdracht van de Erasmus Universiteit en BeBright is hier onderzoek naar gedaan bij RvN@, een regionaal samenwerkingsverband in de regio Rijk van Nijmegen.

(meer…)

ImpactPlus Groeiprogramma 2022

ImpactPlus Groeiprogramma 2022

Draag jij bij aan het creëren van een duurzaam thuis voor iedereen? Zet je je in voor slimmer gebruik van bestaande woningen? Heb jij de oplossing waardoor ouderen langer gezond thuis kunnen wonen? Of draag jij op een andere manier bij aan het thema ‘Gezond en duurzaam wonen voor iedereen’ en wil je voor meer mensen het verschil maken?

ImpactPlus ondersteunt sociaal ondernemers met de professionalisering van hun onderneming en daarmee het vergroten van hun maatschappelijke impact. In het ImpactPlus Groeiprogramma gaan sociaal ondernemers aan de slag met groeidilemma’s die ondernemers tegenkomen als ze willen opschalen, bijvoorbeeld: leiderschap, sales, financiering en groeistrategieën. Het Groeiprogramma is een initiatief van Achmea Foundation en Achmea. Het thema dit jaar is ‘Gezond en duurzaam wonen voor iedereen’. Relevanter dan ooit, gezien de uitdagingen rondom vergrijzing, klimaatverandering en tekorten op de woningmarkt. Check onze website, meld je direct aan of kom naar de digitale ontbijtsessie op 24 februari aanstaande!

Speciale editie

Dit jaar maken deelnemers ook nog kans op een mediaboost t.w.v. €10.000,- en krijgen zij exclusief toegang tot het mentornetwerk van NLGroeit en het netwerk van Achmea en Achmea Foundation.

BeBright is samenwerkingspartner van ImpactPlus.

 

Health CatchUP 1: ‘Innovatie vraagt om een andere inrichting van de zorg’

Health CatchUP 1: ‘Innovatie vraagt om een andere inrichting van de zorg’

Om het innovatievermogen van de zorg te vergroten, organiseren BeBright en Dutch Health Hub de Health CatchUPs. Deze serie van vier bijeenkomsten gaat deelnemers inspireren en toerusten om zelf aan de slag te gaan met innovatie. De eerste bijeenkomst vindt plaats op 24 maart aanstaande! Ben jij er ook bij?

De innovatiekracht van de Nederlandse gezondheidszorg is afhankelijk van het innovatievermogen van nieuwe, maar ook bestaande zorgorganisaties. Niet iedere zorgorganisatie is even ‘volwassen’ wat betreft innovatie. De ene organisatie loopt vooruit en creëert, terwijl een andere afwacht tot een innovatie zich bewezen heeft alvorens over te gaan tot implementatie.

Er zijn voldoende bijeenkomsten over innovatie. We gaan het anders doen met een reeks Health CatchUPs. De bijeenkomsten hebben steeds een ander innovatiethema. De thema’s zijn gebaseerd op de sleutels voor succesvolle zorginnovatie uit Zorg Enablers. De Health CatchUPs bieden opkomende én bestaande partijen de unieke mogelijkheid om innovatieve concepten te demonstreren en om kennis te delen. Om juist ook elkaar te inspireren, van elkaar te leren en de basis te leggen voor samenwerking. Met als doel om het innovatievermogen van de zorg te vergroten.

Eerste bijeenkomst op 24 maart 2022
Innovatie begint bij nadenken over de inrichting van zorg. Dit thema staat centraal tijdens de eerste Health CatchUP op 24 maart. Sjoerd Emonts van BeBright: “Wij laten het ongehoorde geluid horen in een andere vorm. Geen lange monologen die snel wegzakken. Na een inspirerend openingsverhaal van Egge van der Poel en twee concrete casussen uit de praktijk (Connected Care Center van het Isala en PsyQ-online van PsyQ), gaan de deelnemers onder begeleiding zelf aan de slag met vragen uit de praktijk. Ervaringen uitwisselen werkt inspirerend. En je bent als deelnemer tegelijkertijd bezig met het oplossen van innovatievraagstukken binnen je eigen organisatie.”

Vier bijeenkomsten
De bijeenkomsten, die gehouden worden op donderdagen van 16.00 tot 20.00 uur in de Jaarbeurs in Utrecht, hebben steeds een ander innovatiethema.

  • Bijeenkomst 1: 24 maart. Thema: ‘Innovatie vraagt om een andere inrichting van de zorg
  • Bijeenkomst 2: 16 juni. Thema: ‘Bij innovatie staat de eindgebruiker centraal
  • Bijeenkomst 3: 29 september. ‘Innovatie is het resultaat van co-creatie’
  • Bijeenkomst 4: 19 januari 2023 ‘Creëer de noodzakelijke cultuur voor innovatiesucces’

De Health CatchUPs richten zich op bestuurders en managers betrokken bij (digitale) zorgvernieuwing, zoals CIO’s, CMIO’s, CNIO’s en innovatiemanagers. Deelname aan de hele reeks kost 500 euro, losse sessies zijn voor 150 euro bij te wonen.  

                                     Meer informatie over het programma en inschrijven