Samen wonen, samen leven: van idealen naar doorbraken

Op 7 november organiseerden Achmea, BeBright en Rabobank het congres ‘Vitale wijken in de praktijk’. Op deze dag kwamen bestuurders, gemeenten, beleidsmakers, financiers, ontwikkelaars en zorgprofessionals samen. Centraal stond niet alleen de woonopgave maar juist de vele prachtige voorbeelden die inmiddels invulling geven aan deze opgave en bijdragen aan zorgzame gemeenschappen. Er zijn nieuwe ideeën ontstaan, scherpe inzichten gedeeld en waardevolle samenwerkingen in gang gezet. 

Het congres was een initiatief van Achmea, BeBright en Rabobank en werd gesponsord door Amvest en BPD woningfonds.

De urgentie: vergrijzing vraagt om actie
Nederland vergrijst in hoog tempo. Tot 2030 zijn er 290.000 nieuwe woningen nodig die geschikt zijn voor ouderen. Dit is niet alleen een bouwopgave, maar een maatschappelijke transformatie die alle generaties raakt. Toch is de aanpak vaak versnipperd: zorg, wonen, arbeid hebben elk een eigen beleid en logica. Het congres maakte duidelijk: we moeten veel meer met elkaar verbinden en we moeten nu versnellen. Dit betekent ook dat het eigen perspectief soms los moet worden gelaten om te verdiepen en oprecht geïnteresseerd te zijn in het perspectief van een ander.

“Er gebeuren veel mooie dingen, maar het is niet genoeg. De vraag is echt hoe we zorg voor iedereen bereikbaar blijven houden zonder te moeten verschralen. ” – Hans Adriani, voorzitter van het Aanjaagteam Wonen Welzijn Zorg voor Ouderen

 

Tijdens het congres pleitte ook de doorbraakcoalitie voor een aanpak waarin woningcorporaties, gemeenten, zorgorganisaties, vastgoedontwikkelaars en bewoners samen verantwoordelijkheid nemen. Bij alle plannen mag één stem niet ontbreken: die van de oudere zelf. Liesbeth Spies, voorzitter van Aedes, benadrukt: “Ouderen willen heel graag op een gezonde manier oud worden en ook tot het eind van hun leven een fijn thuis willen hebben. Laat de ervaringsdeskundige zelf aan het woord.”

Doorbraken in de praktijk
Aan het einde van de dag lanceerde de landelijke beweging Ouder Worden 2040 een nieuwe publicatie: Samen wonen, samen leven. Dit boek bundelt 17 succesvolle praktijkvoorbeelden die laten zien hoe we samen kunnen bouwen aan vitale, zorgzame gemeenschappen voor een vergrijzende samenleving. De publicatie Samen wonen, samen leven is het resultaat van samenwerking tussen BeBright, Rabobank, Hogeschool Utrecht en het Kenniscentrum Sociale Innovatie. Het boek beschrijft initiatieven die laten zien dat verandering mogelijk is, mits we de juiste randvoorwaarden creëren. Drie invalshoeken, ofwel lenzen, blijken cruciaal voor succes:

1. Gedrag en cultuur
   Deze lens geeft perspectief op de leefwereld van bewoners, vrijwilligers en professionals. Centraal staat hoe mensen met elkaar omgaan: de dagelijkse routines van bewoners, de rol van professionals en vrijwilligers, en de wijze waarop samenwerking en onderlinge verhoudingen vorm krijgen in woon- en werkcultuur. Het gaat hier om hoe bewustwording, motivatie, taakverdeling en cultuurverandering de onderlinge afstemming en waardering kunnen bevorderen.
2. Ruimte en relaties
   Deze lens richt de aandacht op de fysieke en sociale omgeving. De nadruk ligt op de manier waarop gebouwen, openbare ruimten en andere fysieke structuren de kwaliteit van samenleven beïnvloeden en ontmoeting mogelijk maken. De inrichting van gebouwen en de verbinding met de buurt stimuleren sociale dynamiek en versterken een gevoel van gemeenschap.
3. Structuren en systemen
   Deze lens gaat over de institutionele en organisatorische randvoorwaarden. Hier staat de invloed centraal van wet- en regelgeving, financiering en bestuurlijke kaders die vernieuwing in woonzorgpraktijken mogelijk maken. Het gaat om de manier waarop formele structuren samenwerking ondersteunen, en hoe ze kunnen worden ingericht om duurzame verandering te faciliteren.

Deze lenzen helpen om complexe vraagstukken inzichtelijk te maken en oplossingen te ontwerpen die écht werken.

“We willen allemaal waardig oud worden in een woning die bij ons past. Daar is niet één oplossing voor, maar als we de verschillende lenzen goed over elkaar heen schuiven, is er veel mogelijk.” – Michel van Rooijen, partner BeBright

Ga in gesprek
Het congres en de publicatie laten zien dat er al veel inspirerende voorbeelden zijn, maar ook dat de urgentie groot is. We moeten nu samen werken aan oplossingen die verder gaan dan stenen stapelen. Het gaat om het bouwen van gemeenschappen waarin mensen elkaar kennen, ondersteunen en samen vitaal ouder worden.

Benieuwd naar een schat aan inzichten voor versnelling en opschalen? Download hier de publicatie Samen wonen, samen leven: van idealen naar doorbraken of bestel een fysiek exemplaar via office@bebright.eu.

Wil jij weten hoe jouw organisatie kan bijdragen aan vitale wijken? Neem contact op met Michel van Rooijen via michel.vanrooijen@bebright.eu. Hij denkt graag mee over concrete stappen voor jouw organisatie.

Interessant artikel? Meld je dan hier aan en ontvang elke 2 maanden de BeBright nieuwsbrief.