In Zorg Enablers geven wij jaarlijks een overzicht van technologische ontwikkelingen in de gezondheidszorg die bijdragen aan het versterken van het innovatievermogen van onze zorgprofessionals en -organisaties. Belangrijk onderdeel is de zoektocht naar succesvolle en minder succesvolle toepassingen in de praktijk, zowel in binnen- als buitenland. Wat zijn succesfactoren? Wat zijn de belangrijkste leerlessen? Dáár kunnen we van leren. In een serie van vijf blogs belichten we enkele cases uit Zorg Enablers, maar brengen ook teasers voor de nieuwe editie. We starten met Dynamic Anatomy, een HoloLens applicatie voor educatie van nieuwe zorgprofessionals, en spraken hierover met dr. Beerend Hierck, universitair docent Anatomie en Ontwikkelingsbiologie bij het LUMC en fellow bij het Centre for Innovation van de Universiteit Leiden.

Wat is Dynamic Anatomy?

Dynamic Anatomy is een interactieve HoloLens applicatie die wordt ingezet in het medisch onderwijs. De tool maakt gebruik van mixed reality en motion tracking. Hiermee kan de functionele anatomie van het menselijk lichaam, bijvoorbeeld de enkel, bestudeerd worden. De technologie zorgt ervoor dat een virtueel onderbeen als het ware door de lesruimte zweeft. Studenten kunnen er omheen en onderdoor lopen, onderdelen aan- en uitzetten, en het enkelgewricht laten bewegen.

Waarom Dynamic Anatomy?

Dynamic Anatomy is ontwikkeld om studenten te motiveren en de studietijd te verkorten. Op dit moment leren studenten de anatomie van complexe gewrichten zoals de enkel uit de boeken (2D). Echter, de kennis moet in de praktijk in 3D worden toegepast. Huidige  lesmethoden zoals de snijzaal zijn tijdsintensief, duur en kennen beperkte ruimte. Met Dynamic Anatomy hopen de ontwikkelaars een efficiëntieslag te maken en studenten op een toegankelijkere manier kennis bij te brengen over de functionele anatomie van het menselijk lichaam.

Hoe is Dynamic Anatomy tot stand gekomen?

“Het idee voor de applicatie is geboren met de lancering van de HoloLens en de applicatie HoloAnatomy. Hiermee konden gebruikers een statisch model van het lichaam bestuderen. Er waren echter veel onbenutte mogelijkheden”, aldus dr. Beerend Hierck. Eind 2016 wonnen het Leids Universitair Medisch Centrum (LUMC) en het Centre for Innovation van de Universiteit Leiden (Thomas Hurkxkens en Leontine van Melle) de Innovation Challenge 2016/2017 van ICT-samenwerkingsorganisatie SURF. Met €20.000 subsidie hebben zij een proof-of-concept ontwikkeld, waarmee studenten de anatomie van het enkelgewricht kunnen bestuderen op basis van casuïstiek en bewegingen. In de zomer van 2017 is de applicatie door TedX tot finalist benoemd in de competitie ‘beste nieuwe onderwijsvorm van 2017’.

Wat kunnen anderen leren van de ontwikkeling en implementatie van Dynamic Anatomy?

Experts en andere stakeholders zijn intensief betrokken in de ontwikkeling van de tool. Mede om ervoor te zorgen dat de applicatie voldoet aan de eisen van het onderwijs. Het is belangrijk om gebruikers, docenten en studenten, te enthousiasmeren over de mogelijkheden. Inmiddels werken studenten zelf ook mee aan de applicatie en is met andere partners als InSpark, Zygote en Microsoft de technologie verder verfijnd. Momenteel worden pilots uitgevoerd met verschillende onderwijsvormen. De eerste testen met studenten wijzen uit dat de aannames over het verhogen van de motivatie kloppen.

Dr. Hierck: “Het is goed dat we ook binnen de instelling de ruimte krijgen om te innoveren. Door te ontwikkelen vanuit een probleem of vraag voorkomen we het zogenoemde gadget effect en het innoveren louter op basis van de technologische mogelijkheden.” Daarnaast is de ontwikkeling van de tool gekoppeld aan onderwijskundige theorieën, waardoor het ook mogelijk is om het effect en de eventuele toegevoegde waarde te meten. “Het is echter niet de bedoeling dat Dynamic Anatomy de huidige onderwijsmethoden zomaar gaat vervangen. Het onderwijs moet worden afgestemd op de behoefte van de student, toewerkend naar personalized learning.”

Wat zijn nog eventuele vervolgstappen voor Dynamic Anatomy?

De komende tijd zullen andere gewrichten worden toegevoegd aan de applicatie en wordt de effectiviteit van de tool onderzocht ten opzichte van de conventionele lesmethodiek. Daarnaast worden de mogelijkheden verkend voor toepassing in andere vakgebieden. De educationele toepassingen van mixed reality in de gezondheidszorg beperken zich niet alleen tot het medisch onderwijs. Er zijn ook mogelijkheden voor bijvoorbeeld patiënteducatie.

Meer technologische innovatie?

Momenteel werken we toe naar de realisatie van Zorg Enablers 2019. Hiervoor zijn wij ook op zoek naar de laatste inzichten en interessante nieuwe innovaties. Laat het ons vooral weten. Al eerder meer weten over technologische innovaties in de gezondheidszorg? Kijk dan op www.zorgenablers.nl of download gratis eerdere versies van Zorg Enablers hier. Of neem contact op met Philip Idenburgof Sjoerd Emonts.