Regionale voedselsystemen dragen positief bij aan alle vraagstukken die spelen rondom voedsel. Denk daarbij aan vraagstukken rondom voedselzekerheid, veiligheid, betaalbaarheid en impact van huidige productiemethoden op gezondheid, milieu en landschap. BeBright ondersteunt bij het ‘boosten’ van het regionale voedselsysteem.

Voedselsystemen omvatten alle aspecten van voedselproductie (teelt, oogst, slacht, bewerking, verwerking, verpakking) en voedselverdeling (vervoer, opslag en verkoop). Er is sprake van een regionaal voedselsysteem wanneer regionaal geproduceerd voedsel in dezelfde regio wordt geconsumeerd. Regionale voedselsystemen bestaan dus uit ‘kortere’ ketens, zowel geografisch gezien als in het aantal schakels in de keten. Een regionaal voedselsysteem is echter veel meer dan een verzameling van korte ketens. Regionale verwerking, -verpakking, -logistieke afhandeling en -verkoop zijn onmisbaar voor een regionaal voedselsysteem. Een regionaal voedselsysteem stimuleert daarmee de regionale economie. Andere voordelen zijn:

  • De producent behoudt zijn autonomie en maakt aanspraak op hogere marges
  • De consument staat dichter bij de oorsprong van zijn eten en heeft toegang tot verse, onbewerkte en langer houdbare producten
  • De nieuwe relatie tussen de producent, het product en de consument creëert ook duurzaamheidsbesef onder consumenten en bewustzijn over de eigen verantwoordelijkheid hierin
  • Naast de nieuwe relatie tussen producent, consument en product dringen korte voedselketens ook voedselkilometers en voedselverspilling terug en sluiten zij aan bij de circulaire economie: hergebruik van materiaal gaat veel makkelijker als productie, verwerking en consumptie op korte afstand van elkaar liggen
  • Ook ontstaan er beloftevolle regionale samenwerkingen tussen telers, boeren en tuinders, lokale ketenpartijen en lokale afnemers zoals ziekenhuizen, scholen, markten, restaurants en winkels

Succesfactoren voor regionale voedselsystemen

Regionale voedselsystemen zijn uniek omdat elke regio een eigen rijke diversiteit aan partijen binnen de voedselproductie en voedselverdeling kent. Succes van een regionaal voedselsysteem is dus ook niet één op één te herhalen in een andere regio. Wel zijn er succesfactoren te benoemen voor de oprichting en uitbreiding van een regionaal voedselsysteem, zoals:

  • Transport en logistiek:
    Zoek nieuwe vormen van ‘schoon’ transport en combineer zo veel mogelijk stromen op zo efficiënt mogelijk wijze
  • Totale voedselketen:
    Focus niet alleen op klimaatindicatoren maar bekijk de impact van alle keuzes op de gehele keten. Wees hierbij alert op afwentelingen
  • Aandacht voor geheel aan stakeholders:
    Neem alle stakeholders, groot en klein, direct en indirect mee in de herinrichting van het voedselsysteem
  • Voedselverspilling:
    Beperk zoveel mogelijk de voedselverliezen in de keten
  • Duurzaamheid van primaire productie:
    Bevorder in samenwerking met toeleveranciers de duurzaamheid van de primaire productie en verwerking

Regionale voedselhubs

Naarmate de vraag naar lokale producten blijft groeien, breiden ook innovatieve programma’s uit ter ondersteuning van kleine boeren in het op de markt brengen van hun boerderijproducten. Een oplossing voor de logistieke, transport- en marketinguitdagingen van kleine producenten, is het creëren van regionale voedselhubs. Deze vergroten het marktbereik van kleine, lokale boeren, helpen bij het creëren van lokale banen en vergroten de toegang tot vers, lokaal voedsel. Zo ontstaat er nieuwe bedrijvigheid in een regio.

Hoe nu verder?

Een transitie naar een regionaal voedselsysteem vraagt om een gestructureerde aanpak en regie. Het bundelen van ondernemende krachten en het organiseren van lateraal denken, start de beweging. Intrinsieke verbondenheid met de regio is relevant, evenals bereidheid tot samenwerken en een hoge diversiteit aan kennis en ervaring. Rabobank is een partij die over deze kwaliteiten beschikt en kan daarmee een logische rol vervullen als aanjager van regionale voedselsystemen. Samen met de regio kan Rabobank antwoord geven op boeiende, creatieve en effectieve vragen als:

  • Waar komt het voedsel vandaan en met welke impact?
  • Welke waardeketens zijn regionaal relevant?
  • Wie kan gegarandeerde vraag bieden aan producenten?
  • Welke bewerking en verwerking is nodig voor consumptie van regionaal voedsel?

Wij ondersteunen regio’s bij het boosten van het regionale voedselsysteem. Zo maken we samen regionaal het verschil! Interesse? Neem contact op met Irene Mommers of Jules Coenen.