Diagnose Transformatie bundelt kennis en kunde rondom transformaties, innovaties en veranderingen in de gezondheidszorg om met elkaar te kunnen delen. Belangrijk onderdeel is de zoektocht naar succesvolle en minder succesvolle transformaties, zowel in binnen- als buitenland. Wat zijn succesfactoren? Wat zijn de belangrijkste leerlessen? Dáár kunnen we van leren. In een serie van vijf blogs geven we een kijkje in enkele transformatiecases uit Diagnose Transformatie. We gaan van start over de grens met Gesundes Kinzigtal, een samenwerkingsnetwerk gericht op integrale populatiegezondheid.
Er zijn wezenlijke veranderingen nodig om de gezondheidszorg in de regio Drenthe en Zuidoost-Groningen ook in de toekomst kwalitatief, toegankelijk en betaalbaar te houden. Dit blijkt uit de trends en ontwikkelingen die BeBright in opdracht van Treant voor deze regio in kaart heeft gebracht.
Drenthe en Zuidoost-Groningen zijn dunbevolkte regio’s. Door ontgroening en vergrijzing zal de bevolking daar de komende decennia nog verder krimpen. Het percentage 65-plussers stijgt van ruim 21% (2017) naar bijna 32% (2040). Door de vergrijzing neemt de vraag naar zorg en ondersteuning flink toe. Een tekort aan medisch personeel en mantelzorgers zet de formele en informele zorg onder druk. Het aantal potentiële mantelzorgers per 85-plusser neemt naar verwachting af van 14 (2015) naar 5 personen (2040). Bovendien ligt de prevalentie van chronische aandoeningen in deze regio hoger dan landelijk gemiddeld. Dit geldt voor oncologische aandoeningen en hart- en vaatziekten, maar ook voor bijvoorbeeld diabetes en COPD. Daarnaast liggen de gemiddelde zorgkosten per inwoner in de regio hoger dan landelijk gemiddeld.
Complex vraagstuk vraagt om een regionale aanpak
Dit regionale vraagstuk vraagt om een transformatie van de zorg. Er is coalitievorming nodig tussen inwoners, overheid, zorgverzekeraars, financiers en zorgpartijen in de verschillende zorglijnen. De ontvlechting van de curatieve zorg in vier typen zorgaanbod (zie afbeelding) moet meegenomen worden in deze regionale aanpak. Mede door technologische toepassingen zal de inrichting van de vier typen zorgaanbod op verschillende manieren plaatsvinden.
Om de kwaliteit van hoog-complexe zorg te waarborgen, vindt concentratie van deze zorg plaats. Chronische zorg wordt daarentegen vaker gedeconcentreerd aangeboden Door samenwerking tussen de tweede, eerste en nulde lijn kan chronische zorg steeds dichter bij de patiënt georganiseerd worden. Hiervoor is het bundelen van krachten, middelen, kennis en ervaring van partijen in de regio nodig. Vanzelfsprekend staat hierbij het individu centraal. Deze voert regie over de eigen gezondheid met hulp van naasten en zorgprofessionals.
Treant heeft een concept regiovisie opgesteld waarover zij in gesprek gaat met haar stakeholders. Regionaal inzicht in trends en ontwikkelingen en de dialoog met de stakeholders zijn startpunt voor de transformatie van de zorg.
Meer weten?
Bekijk hier de analyse van trends en ontwikkelingen opgesteld in opdracht van Treant. Meer informatie over analyse van trends en ontwikkelingen leest u op de pagina BeBright Analytics. Voor meer informatie over het rapport of over wat BeBright voor uw regio kan betekenen, kunt u contact opnemen met Arjo Mans (arjo.mans@bebright.eu).
Gemeente Amsterdam telt 16.600 ’gewichtenleerlingen’: kinderen die opgroeien in armoede, met laagopgeleide ouders en taalachterstanden. Waar landelijk gezien 6,6% van de kinderen in armoede leeft (kinderen binnen een gezin met een bijstandsuitkering), is dat 13,9% in Amsterdam. Kansen voor zelfontplooiing en talentontwikkeling van kinderen worden beïnvloed door de omgeving. Kinderen van ouders met een laag inkomen en/of lage opleiding kunnen niet optimaal talenten en vaardigheden ontplooien die zij in een andere omgeving wel hadden kunnen (door)ontwikkelen. Zo ontbreekt hen bijvoorbeeld vaak toegang tot andere sociaaleconomische omgevingen en bijbehorende netwerken. Een basisschool is een effectieve plek om kinderen die in een minder kansrijke omgeving opgroeien op jonge leeftijd te bereiken.
Zelfontplooiing
Rabobank Amsterdam vindt dat alle kinderen en jongeren in de stad gelijke kansen verdienen voor talentontwikkeling en zelfontplooiing. Daarom ondersteunen zij deze gewichtenleerlingen gedurende de hele schoolcarrière tot aan het vinden van een baan. Om kinderen en jongeren al zo vroeg mogelijk te stimuleren, wordt gestart met leerlingen op de basisschool. Hier worden zelfontplooiing en talentontwikkeling gestimuleerd door samen met culturele partners en het netwerk van Rabobank Amsterdam activiteiten te faciliteren en te stimuleren. Het doel is om geen talent verloren te laten gaan en te zorgen dat geen kind door de omgeving waarin hij of zij opgroeit de boot mist op de arbeidsmarkt.
Hoe meer scholen ondersteuning krijgen, hoe groter de impact op het vergroten van mogelijkheden tot talentontwikkeling en zelfontplooiing van kinderen. Een mooi voorbeeld binnen dit initiatief is de samenwerking met basisschool Crescendo, in Amsterdam-Zuidoost. Rabobank ondersteunt deze basisschool nu zo’n 7 jaar. Het programma voor Crescendo is samen met Rabobank Amsterdam op maat gemaakt. De kinderen uit de groepen 5, 6, 7 en 8 krijgen onder andere aanbod op gebied van persoonlijke ontwikkeling, voedseleducatie, cultuureducatie en financiële educatie. Al het aanbod krijgt vorm samen met culturele partners, waaronder het Stedelijk Museum, Artis en Resto VanHarte.
Scholentraject
BeBright heeft Rabobank Amsterdam de afgelopen tijd ondersteund bij het in kaart brengen van de maatschappelijke logica van het scholenproject. In diverse werksessies en gesprekken met externe experts is inzichtelijk gemaakt aan welke maatschappelijke vraagstukken het scholenproject een bijdrage levert en hoe de impact van dit project op de talentontwikkeling en zelfontplooiing van Amsterdamse kinderen en jongeren richting de toekomst uitgebreid kan worden. De inzichten vormen het fundament voor uitbreiding van het scholenproject, waarbij ook andere bedrijven en organisaties een concrete samenwerking kunnen starten met een basisschool.
Meer weten?
Neem contact op met Ellis Boerkamp als u meer wilt weten over het ontwikkelen van een maatschappelijke agenda voor uw organisatie en hoe u kunt bijdragen aan het versterken van de sociaaleconomische kracht van uw regio.
Als opening van de Zorg & ICT beurs 2018 heeft BeBright samen met Zorg & ICT op 17 april het congres Zorgtransformatie georganiseerd. In een ochtend werd het publiek, veelal grensverleggers in de zorg, meegenomen in de wereld van zorgtransformatie.
Na het welkomstwoord van Albert Arp (CEO Jaarbeurs), nam Lea Bouwmeester het over als dagvoorzitter. Start van het programma was de lancering van de nieuwe publicatie Diagnose Transformatie: Toolkit voor grensverleggers in de zorg. Het eerste exemplaar werd door Philip Idenburg en Monique Philippens overhandigd aan een vertegenwoordiging van het zorglandschap, bestaande uit Dianda Veldman (Patiëntenfederatie Nederland), Michel van Schaik (Rabobank), Bertine Lahuis (Radboudumc) en Bas van den Dungen (VWS).
Waarom transformeren?
Bas van den Dungen sprak de aanwezigen toe. Hij benadrukte dat enkel kijken naar substitutie van de tweede naar de eerste lijn niet de oplossing is, maar dat we mogelijk moeten maken dat de juiste zorg op de juiste plek wordt verleend.
Aansluitend betrad Niek van den Adel (Managing partner BeLight) het podium. Hij zette haarscherp neer waarom we terug moeten naar bedoeling: de essentie van waarom we doen wat we doen in de zorg. Volgens Niek moet die intrinsieke motivatie aan de basis staan van de benodigde transformatie, in plaats van veranderen vanuit de systeem wereld. Met zijn persoonlijke verhaal over dwarslaesie maakte hij duidelijk waarom het zo belangrijk is dat de wens van patiënten aan het begin van die transformatie staat.
Vervolgens nam Jonathan Sheffi (Director Life Sciences & Genomics Google) de zaal mee in de wereld van machine learning en de onmiskenbare mogelijkheden die dit biedt voor de transformatie van de gezondheidszorg. Zijn voorbeelden – bijvoorbeeld over hoe machine learning wordt ingezet om retinopathie (veelvoorkomende complicatie bij diabetes, waarbij het netvlies is beschadigd) in India aan te pakken – lieten zien hoeveel winst er nog te behalen is de komende decennia met deze technologie.
Transformatie in de praktijk
Na de pauze stond er een paneldiscussie op het programma met ervaringsdeskundigen op het gebied van transformatie. Jolande Tijhuis (Bestuursvoorzitter Vincent van Gogh), Rob Hoogma (Bestuursvoorzitter Siza) en Geert van den Enden (Algemeen directeur ziekenhuis Bernhoven) vertelden in 2 minuten wat de grootste uitdaging is geweest bij de transformatie van hun organisatie. Daarna gingen zij onder leiding van Lea Bouwmeester in gesprek met elkaar over transformatie in de praktijk.
Geert van den Enden vertelde over zijn visie om van Bernhoven het meest mensgerichte ziekenhuis te maken. “In essentie zijn we erin geslaagd ons denken te veranderen. We vroegen ons af: als we echt vanuit de patiënt denken, wat voor zorg moeten we dan verlenen?”. Rob Hoogma vertelde dat bij Siza de zorg en ondersteuning niet meer aansloten bij de veranderende behoeftes van cliënten. “Het is toch gek dat wij mensen dwingen om zich aan te passen aan de werkwijze van Siza? Wij hebben onszelf gedwongen om op onze handen te gaan zitten en in gesprek te gaan met onze cliënten over hun ware behoefte”. Jolande Tijhuis: “Wij denken dat we 30 tot 40 procent minder geld nodig hebben en tegelijkertijd betere zorg kunnen leveren.” De transformatie van een gesloten ‘black box’ organisatie naar een open netwerkorganisatie vraagt veel van iedereen binnen Vincent van Gogh, maar de kunst is om te durven en niet op te geven als iets anders loopt dan gepland. Haar oproep aan medebestuurders is dan ook: “Jullie zijn degene die de steen in de vijver moeten gooien, just do it!”
Wat is er nodig?
Na de paneldiscussie ging Erik Heineman (Kinderchirurg Universitair Medisch Centrum Groningen) in op het belang van tribes en teams in de zorg. Het belang van de paradigma verschuiving van ego: ‘Ik denk dus ik besta’ naar eco: ‘Ik ben omdat wij bestaan’ kwam uitgebreid aan bod. Aan de vele blikken van herkenning vanuit de zaal werd duidelijk dat de uitdaging om deze paradigmashift te realiseren in de praktijk nog niet zo makkelijk is.
De laatste spreker van de dag was Rudi Westendorp (Hoogleraar Ouderengeneeskunde Universiteit Kopenhagen) met een vlammend betoog over de revolutie van de burger. “De gezondheidszorg zoals is die nu is bepaalt eigenlijk zelf wat zij levert. Burgers moeten helder maken wat de gezondheidszorg voor hun moet doen. Maar dat is de omgekeerde wereld en dat zijn we niet gewend.”
Lea Bouwmeester rondde de ochtend af met een oproep aan alle aanwezigen om elkaar te ontmoeten om door te praten over transformatie, om daarna in actie te komen. Na afloop was nog ruim de gelegenheid om na te praten over transformatie onder het genot van een lunch.
Benieuwd naar de presentatie van de sprekers? Deze kunt u via onderstaande links downloaden:
Niek van den Adel – Transformatie vanuit de bedoeling
Jonathan Sheffi – Transforming the world of healthcare
Erik Heineman – Tribes en teams in de zorg
Rudi Westendorp – De toekomst van de gezondheidszorg: geen innovatie maar revolutie
Meer weten?
Neem contact op met Philip Idenburg als u meer wilt weten over de uitdagingen rondom transformaties. Mogelijke onderwerpen om verder op in te gaan zijn:
Hoe inspireer ik de rest van mijn organisatie om te transformeren?
Wat zijn de kansen en uitdagingen van mijn organisatie?
Hoe realiseer ik de transformatie in mijn organisatie met impact?
Onze westerse gezondheidszorg staat voor grote uitdagingen. Hoe houden we de zorg toegankelijk en van goede kwaliteit zonder dat de kosten de pan uitrijzen, terwijl de zorgvraag wel toeneemt? Hoe krijgen we werkelijk tijd om samen met mensen een passend antwoord te vinden op hun zorg- of ondersteuningsvraag? En hoe gaan we om met de huidige werkdruk en de schaarste aan zorgpersoneel?
Met Diagnose Transformatie wil BeBright samen met haar strategische partners de transformatie van de Westerse gezondheidszorg stimuleren. We doen dit door mensen te inspireren en hen concrete tools te bieden voor het in- of doorzetten van een transformatie. Tijdens de vierde werksessie van het programma hebben we met ‘transformatie-experts’ verder verdiept hoe transformatie werkt in de praktijk. Twee thema’s stonden daarbij centraal:
We maken gebruik van cookies en andere technologieën om jouw ervaring op onze website te optimaliseren. Hiermee kunnen we informatie opslaan en analyseren, zoals je surfgedrag en unieke voorkeuren. Door akkoord te gaan, help je ons om de site nog beter af te stemmen op jouw wensen. Wil je liever geen cookies? Geen probleem, maar houd er dan rekening mee dat sommige functies mogelijk niet optimaal werken.
Functioneel
Altijd actief
De technische opslag of toegang is strikt noodzakelijk voor het legitieme doel het gebruik mogelijk te maken van een specifieke dienst waarom de abonnee of gebruiker uitdrukkelijk heeft gevraagd, of met als enig doel de uitvoering van de transmissie van een communicatie over een elektronisch communicatienetwerk.
Voorkeuren
De technische opslag of toegang is noodzakelijk voor het legitieme doel voorkeuren op te slaan die niet door de abonnee of gebruiker zijn aangevraagd.
Statistieken
De technische opslag of toegang die uitsluitend voor statistische doeleinden wordt gebruikt.De technische opslag of toegang die uitsluitend wordt gebruikt voor anonieme statistische doeleinden. Zonder dagvaarding, vrijwillige naleving door je Internet Service Provider, of aanvullende gegevens van een derde partij, kan informatie die alleen voor dit doel wordt opgeslagen of opgehaald gewoonlijk niet worden gebruikt om je te identificeren.
Marketing
De technische opslag of toegang is nodig om gebruikersprofielen op te stellen voor het verzenden van reclame, of om de gebruiker op een site of over verschillende sites te volgen voor soortgelijke marketingdoeleinden.
