Jiska de wit Archieven - BeBright Consultancy

AI: van visie naar praktijk

06/11/25

Promovendi Laura van Poppel: “AI kan artsen helpen om betere beslissingen nemen”

AI is niet meer weg te denken uit de zorg. Het onderwerp is volop in beweging, getuige ook de recente kamerbrief van het ministerie van VWS over zorgvuldige ontwikkeling en AI-gereedheid. Zorgorganisaties staan voor de uitdaging om AI niet alleen technisch, maar ook ethisch en organisatorisch te verankeren. Bij BeBright zien we dat succesvolle en grootschalige implementatie vraagt om visie, governance en samenwerking tussen mens en technologie.

Laura van Poppel is onze nieuwste Bright. Binnenkort promoveert ze aan het Amsterdam UMC op haar onderzoek naar de toepassing van AI op radiologische beelden van patienten met een acute beroerte. Samen met radiologen en neurologen werkt ze aan zorg die echt past bij de patiënt, door slimme inzet van technologie. Jiska de Wit ging met haar in gesprek over haar onderzoek en over wat nodig is om AI duurzaam te verankeren in beleid, organisatie en praktijk.

Welkom bij BeBright Laura. Kun je kort vertellen waar jouw onderzoek precies over gaat?
Mijn onderzoek richt zich op radiologische hersenbeelden van patiënten met een acute beroerte. Of een behandeling effectief en veilig is hangt namelijk sterk af van de conditie van het hersenweefsel. Hoe verder de schade is gevorderd, hoe kleiner het voordeel van behandeling; er is zelfs het risico dat de behandeling meer kwaad dan goed doet.

Op dit moment baseren artsen hun beslissing vaak op het tijdsverloop sinds het ontstaan van de beroerte, maar dat is niet altijd betrouwbaar. Bij veel patiënten is simpelweg niet bekend wanneer de beroerte ontstond. Bovendien spelen er andere factoren die het verloop van een beroerte beïnvloeden, zoals de aanwezigheid van kleine bloedvaten die het getroffen hersengebied alsnog van bloed kunnen voorzien en zo de schade kunnen beperken. Die blijven nu buiten beschouwing. Idealiter baseer je de behandelbeslissing niet op de verstreken tijd, maar op wat de hersenbeelden laten zien over de daadwerkelijke schade bij de patiënt.

Wat kan deze aanpak artsen en patiënten opleveren?
AI helpt ons om meer te zien op een CT-scan dan met het blote oog mogelijk is. Zo kunnen artsen beter inschatten of een behandeling effect zal hebben en of het risico gerechtvaardigd is. Dat maakt de zorg doelmatiger en beter afgestemd op de individuele patiënt.

Naast weefselpatronen spelen ook (ethische) waarden en voorkeuren van patiënten en familie een rol. Hoe neem je die mee?
Zulke thema’s zijn essentieel. Als iemand van 90 binnenkomt met een infarct, moet je goed afwegen wat er na behandeling nog aan kwaliteit van leven overblijft. AI kan niet alles overzien, maar geeft wel waardevolle extra informatie, zodat artsen beter afgewogen besluiten kunnen nemen.

Je onderzoek levert een technische ‘proof of concept’. Uit onderzoek (Gommers et al., 2025) blijkt dat maar 2% van de AI modellen die ontwikkeld worden in de zorg, het bed van de patiënt bereikt. Waar zit de grootste uitdaging?
De grootste uitdaging zit niet in het ontwikkelen van een werkend AI-model, de echte barrière ligt in het traject daarna. De meeste AI-modellen zijn alleen retrospectief getest, terwijl je voor implementatie prospectief moet aantonen dat klinische beslissingen op basis van AI ook écht tot betere patiëntuitkomsten leiden. Dat onderzoek is kostbaar en tijdrovend. Daarnaast blijft vaak onduidelijk of de implementatiekosten, IT-infrastructuur en training opwegen tegen de potentiële gezondheidswinst. En ten slotte moet AI naadloos in de bestaande acute zorgketen passen zonder behandelvertraging, wat aanpassingen van protocollen en draagvlak bij zorgverleners vraagt. Kortom: van technische proof of concept naar klinische implementatie vraagt veel meer dan alleen een goed werkend algoritme: het vraagt een bewezen meerwaarde in de praktijk.

Sommige onderzoekers stellen dat AI niet per se uitlegbaar hoeft te zijn zo lang de effectiviteit overtuigend is aangetoond. Artsen begrijpen ook niet alle medische apparatuur die ze gebruiken (Moonen et al., 2025). Hoe kijk jij daar tegenaan?
Dat is een interessant perspectief. Voor sommige toepassingen klopt dat ook. Mijn modellen herkennen weefselpatronen en dat is voor artsen best goed te volgen. Andere modellen zijn complexer en minder intuïtief. Het risico dat Moonen et al. beschrijven is valse causaliteit. Een gevonden verband wordt ten onrechte als oorzakelijk gezien. Zij geven als oplossing om het model niet zozeer het uitlegbaar te maken, maar de data en validatie transparanter.

Ik denk dat we ons vooral moeten afvragen: wanneer is uitlegbaarheid nodig? Bij modellen die direct meewegen in klinische beslissingen vind ik uitleg wel waardevol, mits goed gedaan: maak duidelijk dat het om correlaties gaat, formuleer do’s & don’ts voor interpretatie, combineer met stevige validatiestudies en train gebruikers. Of het model nu wel of niet uitlegbaar is: het moet gedurende zijn levensduur steeds opnieuw geëvalueerd worden, zodat het relevant en betrouwbaar blijft in de actuele klinische praktijk.

Ook jouw model neemt voorlopig geen autonome behandelbeslissingen. Wat vraagt het van artsen om te leren samenwerken met AI?
Dat vraagt om zorgvuldige processen, onboarding en een duidelijke rolverdeling. Zie AI als het inwerken van een nieuwe collega: je moet elkaar leren kennen en weten wat je van elkaar mag verwachten. Denk minder in puntoplossingen en ontwerp zorgprocessen waarin mens en AI elkaar versterken. Zo voorkom je dubbel werk en is de juiste informatie op het juiste moment beschikbaar voor arts en patiënt.

AI is geen statisch hulpmiddel. Context, patiëntpopulatie en de kennis blijven veranderen. Hoe waarborg je dat AI ook op de lange termijn goed blijft functioneren?
Richt binnen een zorgorganisatie een centraal orgaan op dat AI-toepassingen overziet, monitort en evalueert. Niet alleen technisch, maar ook organisatorisch. Denk aan periodieke training van modellen en continue afstemming met gebruikers. Zo blijft het model relevant en veilig in de actuele praktijk.

Hoe helpt jouw achtergrond zorgorganisaties om AI duurzaam te implementeren?
Mijn ervaring met AI-ontwikkeling en het werken in de uitdagende complexiteit van een zorginstelling maakt dat ik de technische kant begrijp, maar óók de organisatorische uitdagingen. Ik heb een hart voor digitalisering in de zorg en ik wil met die ervaring zoveel mogelijk zorgorganisaties ondersteunen in hun strategie en implementatie van AI, zodat AI een waardevolle bijdrage levert aan de transformatie van zorg.

De mensgerichte aanpak van BeBright past daar perfect bij: samen werken aan deze uitdagingen, vanuit een intrinsieke motivatie om de zorg te verbeteren.

AI is voor BeBright geen doel op zich, maar een strategisch middel om de zorg toekomstbestendig te maken. We helpen zorgorganisaties bij het ontwikkelen van een heldere visie en strategie op AI, het inrichten van governance, en het grootschalig implementeren van AI in de praktijk. Wilt u weten hoe u AI structureel en verantwoord kan inzetten?

Meer weten? Neem contact op met Jiska de Wit of Laura van Poppel voor een vrijblijvend gesprek over de volgende stap naar de zorg van morgen!

Interessant artikel? Meld je dan hier aan en ontvang elke 2 maanden de BeBright nieuwsbrief.

Meer weten?

Neem vrijblijvend contact op!

Jiska de Wit

+31 6 24518674 jiska.dewit@bebright.eu

Laura van Poppel

+31 (0)30 888 7927 laura.vanpoppel@bebright.eu

Bouwen aan de zorg van morgen, samen met de zorgverleners van vandaag

23/01/25

Investeringen in vastgoed of ICT zijn pas waardevol als ze inspelen op de uitdagingen van vandaag én morgen. Dit vraagt van zorgorganisaties keuzes over hun werkwijze en de rol van ICT en vastgoed daarin. BeBright ondersteunt organisaties hierbij, zoals VVT-organisatie Carintreggeland. Het resultaat: een wendbare organisatie met processen die aansluiten op de strategie, een efficiënt geïmplementeerd ECD én betrokken medewerkers die collega’s inspireren.

Zorgorganisaties staan voor ingrijpende beslissingen rondom hun vastgoed en ICT-landschap. Nieuwe vormen van zorg, wonen en verblijf zijn nodig om de maatschappelijke uitdagingen het hoofd te bieden. Daarnaast moet de bestaande dienstverlening worden aangepast om in te spelen op de veranderende zorgvraag en het toenemende personeelstekort. Technologie kan hierbij een belangrijke rol spelen. Maar toekomstbestendige investeringen vragen ook om processen die naadloos aansluiten op de behoeften van cliënten, medewerkers en de organisatie. Door medewerkers vanaf het begin te betrekken, wordt hun betrokkenheid vergroot en verloopt de implementatie soepeler.

De cliëntreis als kompas
De Twentse VVT-organisatie Carintreggeland werkte de afgelopen jaren aan een nieuwe inrichting van wonen en zorg om flexibel te kunnen blijven inspelen op uitdagingen in zorgvraag en arbeidsmarkt. Op basis van de organisatiedoelstellingen is het gehele applicatielandschap geëvalueerd. Dit leidde tot het besluit om de belangrijkste processen te herontwerpen vanuit de integrale cliëntreis en deze te ondersteunen met een nieuw applicatielandschap en een beter passend ECD.

“We willen graag een wendbare en efficiënte organisatie zijn, en daarvoor was het nodig om de integrale cliëntreis te ontwerpen, en de belangrijkste primaire processen te herzien. Daarbij zijn we bewust gestart vanuit de visie van de organisatie, het beleid en de processen. De keuze en inrichting van applicaties moet de processen vervolgens optimaal ondersteunen.” – Erna ten Hoeve, manager I&A Carintreggeland

Zichtbare kansen

BeBright ondersteunde Carintreggeland bij het ontwerpen van de cliëntreis en het herinrichten van de processen. Het doel was om werkprocessen te ontwikkelen die bijdragen aan een waardevol leven voor cliënten, door samen met hen en hun omgeving naar passende oplossingen te zoeken. Tegelijkertijd werd ingezet op waardevol werken voor de medewerkers van Carintreggeland door te werken aan een uniforme werkwijze en het terugdringen van administratieve lasten.

De aanpak van BeBright kenmerkt zich door niet systemen of technologie als uitgangspunt te nemen, maar de ervaringen van de cliënt en medewerker. Dat zorgt voor herkenbaarheid en betrokkenheid, en voorkomt inefficiëntie. Technologie, infrastructuur en gebouwen kunnen vervolgens ingericht worden om deze processen te ondersteunen.

Al vroeg in het traject werden verbeterkansen zichtbaar, zoals:

Slim hergebruik van informatie: minder dubbel werk en snellere overdracht.
Uniforme werkwijzen op verschillende locaties: betere samenwerking en kennisdeling.
Stimuleren van zelfredzaamheid: cliënten in herstelzorg aanmoedigen om zelfstandig te blijven handelen waar mogelijk.

Een iteratief ontwerp met tastbare resultaten
BeBright hanteerde een iteratieve ontwerpmethodiek waarbij oplossingen stapsgewijs werden ontwikkeld, getest en aangepast. Een methodiek die ook de mogelijkheid biedt om met alle betrokkenen samen te werken aan het gewenste proces. Lees hier ook ons eerdere artikel over de vijf aandachtspunten bij het (her)ontwerpen van zorgprocessen.

“Een mooie winst is dat collega’s trots zijn dat ze aan de basis staan van hoe we nu met elkaar werken. Er schiet mij een moment te binnen dat een zorgverlener zelf aan een collega uitlegde wat de ontwerpprincipes zijn, hoe deze zijn afgeleid uit onze visie, en hoe zij terug te vinden zijn in de zorgprocessen. Mooi dat we dat hebben bereikt.” – Nick Kramer, projectleider Carintreggeland

Een concreet resultaat is dat er nog maar één intake en één integraal cliëntplan is voor welzijn, zorg en ondersteuning. Alle betrokkenen werken hierin samen, en het plan ‘reist’ met de cliënt mee gedurende zijn traject. Bij evaluaties zijn alle zorgverleners betrokken, en waar nodig wordt passende financiering georganiseerd voor een volgende stap in de cliëntreis.

Bouwen aan verandering
Het succes van de implementatie is mede te danken aan het betrekken van medewerkers vanaf het begin. Naast training in het nieuwe ECD en de processen werden zorgverleners getraind als ‘aanjagers’ van de verandering. Zij begeleiden collega’s bij de nieuwe werkwijze en stimuleren een cultuur waarin leren en verbeteren centraal staat.

In november 2024 is ging de hele organisatie live met de vernieuwde processen en het nieuwe ECD. Erna ten Hoeve kijkt trots terug: “Zorgmedewerkers zijn vanaf dag één betrokken geweest: eerst bij het ontwerpen van de processen, en later bij de implementatie. We hebben een deel van onze zorgverleners als ‘aanjagers’ van deze verandering niet alleen getraind op de nieuwe processen en het ECD, maar ook op hun rol in de verandering. Zo konden zij anderen helpen bij het aanleren van nieuw gedrag. Hierdoor verliep de implementatie bij ruim 4.500 medewerkers snel en soepel.”

Voor andere organisaties die hun processen willen herontwerpen heeft Erna een belangrijke tip: “Zorg voor een duidelijke projectstructuur waarin ieders rol en verantwoordelijkheid helder is. Dit voorkomt ruis en zorgt voor wederzijdse betrokkenheid. Neem de tijd om dit samen goed door te spreken en doorleven— dat betaalt zich later dubbel en dwars terug.”

Sta je voor grote investeringen, zoals in vastgoed of ICT?
Staat jouw organisatie voor grote investeringen in ICT of vastgoed? Het ontwerpen van een integrale cliëntreis en het herontwerpen van processen zorgt ervoor dat investeringen bijdragen aan een wendbare organisatie. Het betrekken van medewerkers in elke stap leidt niet alleen tot draagvlak, maar ook tot een soepele implementatie.

Meer weten? Neem contact op met Jiska de Wit of Sjoerd Emonts voor een vrijblijvend gesprek over de volgende stap naar de zorg van morgen!

Interessant artikel? Meld je dan hier aan en ontvang elke 2 maanden de BeBright nieuwsbrief.

Meer weten?

Neem vrijblijvend contact op!

Sjoerd Emonts

+31 6 42161622
sjoerd.emonts@bebright.eu

Jiska de Wit

+31 6 24518674 jiska.dewit@bebright.eu

Past jouw organisatie deze tijdsbesparende digitale zorginnovaties al toe?

21/10/24

Op onze nieuwsfeed verschijnen regelmatig futuristische toekomstbeelden en mogelijkheden van AI. Ook wij schetsen graag een beeld van de toekomst, zoals in Ouder Worden 2040 en Zorg Enablers. Dit helpt ons voorbereiden op de toekomst. Innovaties kunnen zorgverleners helpen om meer tijd te besteden aan waar het echt om draait: zorg verlenen. Maar welke toepassingen maken nu al het verschil? In dit artikel beschrijven we er vijf. Zet jouw organisatie ze al in?

1. Spraakgestuurd rapporteren
Hoewel deze innovatie steeds bekender wordt, is spraakgestuurd rapporteren nog niet overal in gebruik. Het biedt zorgverleners de mogelijkheid om minder tijd achter de computer te besteden aan administratieve taken. Zo bespaart Mijzo, een Brabantse ouderenzorgorganisatie, maar liefst 30%¹ van de tijd door spraakgestuurd rapporteren in het elektronisch cliëntendossier te integreren. Dit zorgt niet alleen voor meer werkplezier, maar ook voor meer tijd voor zorg.

2. Geautomatiseerd voorraadbeheer (assettracking)
Veel tijd gaat verloren aan het zoeken naar hulpmiddelen zoals tilliften of bloeddrukmeters. Met geautomatiseerd voorraadbeheer, ook wel assettracking genoemd, krijg je real-time inzicht in de locatie en status van al je apparatuur en hulpmiddelen. Dit bespaart niet alleen tijd, maar verbetert ook de beschikbaarheid en het onderhoud van de middelen. Zorggroep Elde Maasduinen bespaart hiermee gemiddeld 23 minuten per medewerker per week.² Het gebruik van geautomatiseerd voorraadbeheer verhoogt operationele efficiënte en geeft tijdwinst voor het personeel.

3. Zorgrobots
Robots, ooit een futuristisch idee uit films, zijn nu realiteit in de zorg. Zorgrobots kunnen zowel patiënten, mantelzorgers en zorgverleners ondersteunen. Ze nemen bijvoorbeeld eenvoudige taken over, waardoor zorgverleners meer tijd hebben voor complexere en persoonlijke zorgtaken. Denk aan logistieke robots die materialen bezorgen of sociale robots die cliënten herinneren aan medicatie, dagelijkse taken, of hen gezelschap bieden. De zelfrijdende robot Gita³ ondersteunt bijvoorbeeld kwetsbare cliënten tijdens een wandeling.

4. Monitoring op afstand
Slimme sensoren verzamelen en versturen real-time gegevens naar zorgverleners, waardoor er minder onnodige controles plaatsvinden. Denk aan een sensor in het toilet die urinewaardes automatisch bijhoudt of een slimme incontinentieluier die veranderingen in vochtigheid detecteert en direct een seintje stuurt naar zorgverleners. Ook kunnen sensoren dagelijkse patronen zoals beweging en slaap monitoren. Veranderingen in deze patronen kunnen wijzen op gezondheidsproblemen of andere zorgbehoeften. Deze slimme sensoren in de omgeving kunnen de werkdruk verminderen door efficiëntere zorgverlening.

5. Robotic Process Automation (RPA)
RPA automatiseert repetitieve, simpele taken. Hoewel de implementatie van RPA complex kan zijn, levert het op termijn aanzienlijke tijdwinst op, waardoor de investering zich snel terugbetaalt. Bij thuiszorgorganisatie TWB bespaarde digitale collega ‘Truus’⁴ maar liefst 35 uur per week met het invoeren van gegevens zoals namen en adressen. Een ander voorbeeld is NewDawn⁵, dat in medische omgevingen administratieve taken kan overnemen en complexe taken efficiënter en nauwkeuriger kan uitvoeren dan mensen.

De zorg kan niet meer zonder technologie: het helpt personeelstekorten op te vangen en de groeiende zorgvraag te beantwoorden. Toch vraagt de implementatie van deze technologieën om meer dan alleen het kiezen van de juiste tools. Een heldere digitale strategie en zorgvuldige aanpak met aandacht voor de juiste personele, infrastructurele, organisatorische en procesmatige randvoorwaarden zijn essentieel. Ben jij al goed op weg?

Wil je meer weten over visie, strategie en digitaal verandervermogen? Neem contact met ons op – we denken graag met je mee! Neem contact op met Sjoerd Emonts, Jiska de Wit of Arjo Mans

Voor meer informatie over technologie in de zorg, bekijk ZorgEnablers of bezoek onze website.

Zorg Enablers is een initiatief van BeBright. De jaarlijkse publicatie Zorg Enablers wordt sinds 2017 uitgebracht. De publicatie helpt bestuurders, managers, zorgprofessionals en -organisaties hun verandervermogen te versterken. Ter inspiratie, maar ook om samen de vruchten te plukken van nieuwe technologische mogelijkheden en te werken aan een duurzaam zorgsysteem waar kwaliteit en doelmatigheid hand in hand gaan. Kijk voor meer informatie ook op www.zorgenablers.nl.

Interessant artikel? Meld je dan hier aan en ontvang elke 2 maanden de BeBright nieuwsbrief.

Meer weten?

Neem vrijblijvend contact op!

BeBright helpt bij realisatie van IZA-transformatieplannen in Zuid-Limburg

10/09/24

Het Integraal Zorgakkoord (IZA) biedt aanzienlijke financiële middelen om regio’s te ondersteunen bij de noodzakelijke zorgtransformatie. Om deze middelen toegekend te krijgen, moeten regio’s hun transformatieplannen onderbouwen met een solide maatschappelijke businesscase en een gedegen impactanalyse. Deze elementen zijn cruciaal om aan te tonen dat de investeringen niet alleen juist besteed worden, maar ook daadwerkelijk bijdragen aan regionale doelen en belangen van betrokken partijen. BeBright helpt regio’s, zoals Zuid-Limburg, bij het opstellen van deze businesscases en impactanalyses ter ondersteuning van de IZA transformatieplannen

“BeBright heeft ons aan de hand van een constructieve aanpak ontzorgd in het maken van de begroting, maatschappelijke businesscase en impactanalyse. Met goede voorbereiding, begrip voor belangen van stakeholders én stevig de schouders eronder zijn we tot resultaten gekomen”
– Thomas Gelissen, programmamanager PlusWIJken

Van regiobeeld en -plan naar transformatieplannen en realisatie
In de afgelopen twee jaar hebben de Nederlandse regio’s in het kader van het Integraal Zorgakkoord (IZA) en de Juiste Zorg op de Juiste Plek, hard gewerkt aan het in kaart brengen van de gezondheidssituatie, het opstellen van regiobeelden en het ontwikkelen van regioplannen voor toekomstbestendige zorg. Nu is het tijd voor de volgende stap: de regioplannen vertalen naar concrete acties. Organisaties uit de verschillende domeinen werken samen aan domeinoverstijgende transformatieplannen voor de komende drie jaar. Met deze plannen kunnen regio’s aanspraak maken op de nodige transformatiemiddelen. Tot nu toe is echter maar een beperkt aantal plannen positief beoordeeld[1]. Een sterke businesscase en impactanalyse blijken cruciaal om de verwachte effecten goed te onderbouwen[2][3].

IZA Transformatieplannen in Zuid-Limburg
BeBright ondersteunt regio Zuid-Limburg bij het realiseren en onderbouwen van de IZA transformatieplannen. We ondersteunen de samenwerkingspartners in Zuid-Limburg bij de volgende transformatietransformatieplannen: Deltaplan, PlusWIJken, ouderen, digitalisering en arbeidsmarkt. In Maastricht-Heuvelland is gewerkt aan het Deltaplan, dat werkt onder het motto: “it takes a village to complete your life”. Dit plan richt zich op ouderen, met initiatieven die variëren van het creëren van vangnetvoorzieningen in de wijk tot het implementeren van digitale oplossingen. Daarnaast wordt in de bredere regio Zuid-Limburg gewerkt aan de zogenaamde PlusWIJken. Hierin wordt gebouwd aan een sterk sociaal netwerk in een wijkaanpak, daarnaast worden bewezen aanpakken PlusPraktijken, Welzijn op Recept, Kernteam Ouderen en de Doorbraakmethode Zuid-Limburg (Sociaal Hospitaal) breed geïmplementeerd en opgeschaald. Andere belangrijke thema’s in deze plannen zijn de arbeidsmarkt, digitalisering en ouderen. Van digitalisering van transmurale zorgpaden tot de inzet van kernteams voor ouderen – er worden ambitieuze stappen gezet richting integrale toekomstbestendige zorg.

“ Wij dachten dat we een heel duidelijk beeld hadden van de inhoud van het transformatieplan. De vragen van BeBright zetten ons aan het denken en dwingen ons om heel scherp na te denken over wat we echt gaan doen en wat daarvan de impact is. Nodig voor de business case, maar vooral ook van toegevoegde waarde voor onszelf. Het dwingt ons om ideeën te vertalen naar concrete acties“
– Petra Lamberts, directeur besturing en strategie Envida

Van idee naar realiteit: (maatschappelijke) businesscases en impactanalyse
BeBright ondersteunde de partijen bij het opstellen van businesscases en impactanalyses voor de IZA-transformatieplannen. Met de businesscase tonen we aan dat de geplande investering opweegt tegen de verwachte opbrengsten. Dit helpt niet alleen bij het objectief beoordelen van de te verwachten resultaten en haalbaarheid, het stimuleert tevens de betrokken organisaties om hun plannen te concretiseren. De impactanalyse speelt een belangrijke rol door inzicht te bieden in de bredere effecten van de plannen, zowel op korte als lange termijn. Het gaat hierbij niet alleen om de financiële aspecten, maar ook om de maatschappelijke impact, zoals verbeterde zorguitkomsten, toegankelijkheid en de duurzaamheid van de zorg. De analyse maakt onderscheid tussen de verschillende stakeholders en laat zien, wat de impact van de plannen is op betrokken partijen, zoals welzijnsorganisaties, patiënten, ziekenhuizen, huisartsen en verzekeraars. Door deze effecten te analyseren, krijgen regio’s en betrokken organisaties beter zicht op de gevolgen van hun beslissingen en kunnen zij effectiever werken aan draagvlak en financiering voor hun transformatieplannen.

Expertises en belangen
De huidige plannen overstijgen de grenzen van afzonderlijke domeinen, waardoor samenhang tussen de verschillende partijen noodzakelijk is. In het verbinden van deze uiteenlopende perspectieven schuilt de meerwaarde van BeBright. Bij het opstellen van de businesscase en impactanalyse werken we samen met verschillende partijen, waaronder gemeenten, zorg- en welzijnsorganisaties en woningcorporaties. We begrijpen dat elke partij zijn eigen expertise en belangen heeft, en we helpen om deze te integreren in een samenhangend geheel. Door onze aanpak zetten we gezamenlijke ambities om in concrete, haalbare plannen die ook op lange termijn succesvol zijn. Zo ondersteunen we niet alleen bij de uitvoering, maar vergroten we ook de kans op succesvolle implementatie en financiering van de transformatieplannen.

“BeBright combineert deskundigheid en kennis van het werkveld met een duidelijk en zorgvuldig proces. Ze hebben ons en de betrokken stakeholders uit de regio geholpen om tot een ambitieus en goed onderbouwd transformatieplan te komen”
– Thomas Gelissen, programmamanager PlusWIJken

Een heldere methodiek als leidraad voor duiding
De ‘Theory of Change’-methodiek gebruiken we om helder te definiëren welk probleem we willen aanpakken, welke activiteiten daarvoor nodig zijn, en wat de beoogde resultaten zijn. Tijdens dit gestructureerde proces stellen we vast wat de toegevoegde waarde van het transformatieplan is. We starten met een analyse van de huidige situatie en het definiëren van de belangrijkste uitdagingen in relatie tot het regioplan. We duiden de activiteiten die onderdeel zijn van het transformatieplan om een oplossing te bieden voor de regio-opgaven. Samen met stakeholders stellen we de ambities en de gewenste output van deze activiteiten vast. Het resultaat is een goed onderbouwde businesscase die zowel kwantitatieve als kwalitatieve effecten omvat. Terwijl de kwantificeerbare effecten worden opgenomen in de businesscases, geven we ook aandacht aan de moeilijker te meten, maar minstens even belangrijke, kwalitatieve effecten. Deze effecten verwerken we zodanig dat ze invloed hebben op zowel de beoordeling als de uitvoering van de plannen.

Door deze inzichten te structureren aan de hand van de Quadruple Aim-doelen, krijgen wij en de betrokken organisaties een duidelijk beeld van de verwachte impact. De conclusies uit de businesscase en de impactanalyse worden verwerkt in de aanvraag, wat de plannen een stevige onderbouwing geeft. Deze aanpak stelt ons ook in staat om concrete stappen te zetten richting de implementatie. De verkregen inzichten ondersteunen organisaties bij het maken van gerichte keuzes en het effectief doorvoeren van de transformatie.

“BeBright brengt op een prettige en transparante manier hun specifieke deskundigheid in bij het maken van een business case, met een echte focus op co-creatie. Daarbij zijn ze goede gesprekspartners voor zowel bestuurders, dataspecialisten als inhoudsdeskundigen.”
– Petra Lamberts, directeur besturing en stategie Envida

Ondersteuning van BeBright bij jouw IZA transformatieplannen?
Wij ondersteunen regio’s en organisaties bij het uitwerken van een transformatieplan, opstellen van een (maatschappelijke) businesscase, het uitvoeren van een impactanalyse, of het kritisch doorlichten van begrotingen en plannen. Voor meer informatie en om de mogelijkheden te bespreken, neem contact op met Arjo Mans.

Interessant artikel? Meld je dan hier aan en ontvang elke 2 maanden de BeBright nieuwsbrief.

Bronnen:
[1] https://www.dejuistezorgopdejuisteplek.nl/programmas/integraal-zorgakkoord/transformatieplannen/goedgekeurde-voorstellen-en-plannen/ (geraadpleegd op 9 augustus 2024)
[2] https://www.medischcontact.nl/actueel/laatste-nieuws/artikel/uitvoering-zorgakkoord-verloopt-traag-je-hebt-regie-nodig (geraadpleegd op 9 augustus 2024)
[3] https://www.skipr.nl/nieuws/tussenevaluatie-iza-ravijnjaar-2026-nadert-te-snel/ (geraadpleegd op 9 augustus 2024)

Interessant artikel? Meld je dan hier aan en ontvang elke 2 maanden de BeBright nieuwsbrief.

Meer weten?

Neem vrijblijvend contact op!

Arjo Mans

+31 6 53648329
arjo.mans@bebright.eu

Zorgvraag en arbeidsmarkttekort voor VVT: prognoses tot 2050

03/05/24

Serie: De ouder wordende samenleving richting 2050 in cijfers

Afgelopen weekend was het Bevrijdingsdag en stonden mensen te dansen op één van de vele festivals in het land. Wat als we je vertellen dat in 2050 de verwachting is dat de zorgbehoefte in de verpleeghuizen stijgt met ruim 4,5 keer het aantal mensen dat op Bevrijdingsfestival Utrecht stond (41.500 bezoekers)? En dat als er niets verandert het verwachtte arbeidsmarkttekort in de sector Zorg en Welzijn in Nederland zelfs 6 keer het aantal bezoekers van Bevrijdingsfestival Utrecht is? We vertellen je er graag meer over aan de hand van een aantal beleidsarme prognoses tot 2050. In ons eerste artikel van deze reeks beschreven we de kloof tussen de vergrijzing en de arbeidsmarkt. Dit artikel zoomt in op de verwachte zorg- en ondersteuningsvraag en de ontwikkeling van het arbeidsmarkttekort tot 2050 in de VVT.

Relatief zorggebruik onder 75-plussers lijkt af te nemen in 2050
Naar verwachting zal het gebruik van verpleeghuiszorg, wijkverpleging en huishoudelijke hulp door mensen van 75 jaar en ouder aanzienlijk toenemen richting 2050. De toename is respectievelijk 143%, 74% en 75%. De grootste groei wordt verwacht voor de verpleeghuiszorg: het aantal 75-plussers dat gebruik maakt van deze zorg zal stijgen van 135.000 in 2020 naar 329.000 in 2050, een stijging van 143%.

prognose zorggebruik VVT

Het aandeel 75-plussers dat gebruikmaakt van verpleeghuiszorg, wijkverpleging en huishoudelijke hulp wordt in 2050 lager verwacht dan in 2020 (AZW, 2022). Volgens de prognose bedraagt het zorggebruik onder 75-plussers in 2020 82% en neemt dit af richting 2050 tot 75%.

In 2050 bijna 1,5 keer zoveel cliënten verpleeghuiszorg verwacht
In de onderstaande grafiek wordt de ontwikkeling van het aantal cliënten in de verpleeghuiszorg per zorgprofiel (ZZP) weergegeven. Tegen 2050 wordt verwacht dat het aantal cliënten met een zwaardere ZZP relatief gezien sneller toeneemt. Dit geldt met name voor cliënten met ZZP5 die beschermd wonen en intensieve dementiezorg nodig hebben. Het aantal van deze cliënten zal tussen 2020 en 2050 sterk toenemen. Deze prognose sluit aan bij de verwachting dat het aantal mensen met dementie richting 2050 bijna zal verdubbelen ten opzichte van 2020.

Ontwikkeling cliënten VVT prognose

40% van de mensen (65+) die sterven maakte geen gebruik van Wlz-zorg of palliatief terminale wijkverpleging
In 2021 overleden in Nederland in totaal 147.911 mensen van 65 jaar en ouder. Van deze groep ontving 16% palliatief terminale wijkverpleging en 44% maakte gebruik van Wlz-zorg (CBS, 2022; Vektis, 2018). De overige 40% van de overleden 65-plussers maakte geen gebruik van deze zorgvormen. Op basis van deze verdeling in 2021 door berekend naar 2050, neemt het gebruik van Wlz-zorg of palliatief terminale wijkverpleging met 37% toe tot 121.331 65-plussers.

Zorggebruik periode van overlijden

In 2050 bijna 6 keer aantal bezoekers bevrijdingsfestival Utrecht (41.500) aan arbeidsmarkttekorten verwacht
In ons vorige artikel beschreven we dat na een lichte groei het aantal mensen dat werkzaam is in de sector zorg en welzijn zal stabiliseren, terwijl de zorg- en ondersteuningsvraag van 75-plussers blijft groeien. Prognoses wijzen op aanzienlijke arbeidsmarkttekorten in 2050 en benadrukken de noodzaak voor het vinden van transformatie-oplossingen.

Arbeidsvraag VVT prognose

In 2020 was er in de VVT-sector een totale arbeidsvraag voor 482.000 personen, waarvan 451.000 posities waren ingevuld. Dit resulteerde in een tekort van 26.000 personen (PMZW-Actiz, 2020). Prognoses tot 2050 wijzen op een verwacht tekort van 243.000. Een nadere blik op de cijfers toont aan dat de tekorten groter zijn in de verpleging en verzorging. Daarnaast is te zien dat de tekorten het meest toenemen in de periode 2030-2040.

Arbeidsmarkttekort prognose VVT ouderenzorg

Grootste arbeidsmarktkrapte verwacht in regio’s buiten de Randstad
In alle regio’s wordt in 2050 een tekort aan werknemers in de VVT verwacht. Per regio verschillen de arbeidsmarkttekorten enorm. De spanningsindicator* op basis van prognoses laat zien dat de tekorten in de VVT voornamelijk zullen oplopen in regio’s buiten de Randstad, bijvoorbeeld in Friesland, Noord-Oost Brabant en Limburg. In Amsterdam en Utrecht zijn de verwachtte tekorten het kleinst.

Spanningsmarktindicator VVT aantal werkzoekenden *Spanningsindicator: het aantal vacatures per 100 werkzoekenden. Een waarde < 10 is een (zeer) ruime arbeidsmarkt, 10 tot 30 is een gemiddelde arbeidsmarkt, 30 tot 100 is krap en > 100 is zeer krap.

Transformatie voor toekomstbestendige ouderenzorg
De prognose van de zorgvraag in combinatie met het arbeidsmarkttekort benadrukt de noodzaak van een fundamentele transformatie van werkmethoden en organisatiestructuren in de ouderenzorg. Een dergelijke onomkeerbare verandering is nodig om de zorg toegankelijk, betaalbaar en van hoge kwalitateit te houden. Landelijk beleid zoals WOZO, IZA, GALA, TAZ en de transformatieagenda van Ouder Worden 2040 sturen deze noodzakelijke transformatie aan. Specifiek binnen het WOZO-programma is uitbreiding van het aantal intramurale verpleeghuisplekken sterk beperkt. De focus ligt op: zelf, tenzij; thuis, tenzij; digitaal, tenzij.

In het landelijke programma Ouder Worden 2040 is vanuit een breed maatschappelijk perspectief een transformatieagenda ontwikkeld om de kansen en uitdagingen van de ouder wordende samenleving aan te pakken.

Download hier interessante publicaties van Ouder Worden 2040: Trends en ontwikkelingen in de ouder wordende samenleving en Toolkit.

Volgend artikel: prognoses over zorguitgaven in cijfers
In het volgende artikel van deze serie zoomen we verder in op zorguitgaven in cijfers. Later in deze reeks verkennen we oplossingsrichtingen en goede voorbeelden in het hier en nu.

Meer weten over deze cijfers of in gesprek over de oplossingsrichtingen? Neem dan contact op met Arjo Mans of Bo Fokkes.

Lees ook: De kloof tussen vergrijzing en de arbeidsmarkt in cijfers

Meer weten over deze cijfers of de oplossingsrichtingen die wij tegenkomen in de praktijk? Neem dan contact op met Arjo Mans of Bo Fokkes.

Waar wij opdrachtgevers in de VVT bij helpen
Wij helpen onze opdrachtgevers in de VVT voorbereiden op de toekomst en helpen om verandering in de praktijk te brengen. Samen met hen gaan we aan de slag met transformatieopgaven:

Visie, strategie & transformatie
Innovatie & digitalisering
Mens & ontwikkeling
Preventie & gezondheid
Analyses, inzichten & regiobeelden
Wonen en zorg & zorgvastgoed
Samenwerking & netwerken
Realisatie

Bronnen

Interessant artikel? Meld je dan hier aan en ontvang elke 2 maanden de BeBright nieuwsbrief.

Meer weten?

Neem vrijblijvend contact op!

Arjo Mans

+31(0)30 88 879 27
arjo.mans@bebright.eu

Bo Fokkes

+31(0)30 88 879 27
bo.fokkes@bebright.eu

Vijf aandachtspunten bij het (her)ontwerpen van zorgprocessen

03/05/24

(Her)ontwerpen van zorgprocessen als onderdeel van zorgtransformatie

Nederlandse zorgorganisaties zetten stappen richting een toekomst waarin ouderen zo lang mogelijk thuis wonen en zorg- en welzijnswerkers zoveel mogelijk ontlast worden. Met elkaar verkennen we de subtiele balans tussen innovatie en de menselijke maat, tussen technologie en persoonlijk contact, en tussen visievorming en praktische implementatie. Het inspelen op deze veranderingen vraagt van organisaties een voortdurende inzet op innovatie en implementatie. Helaas verloopt dit niet overal even vloeiend. In veel gevallen blijft innovatie beperkt tot zorgtechnologie, terwijl belangrijke aspecten zoals passend ingerichte (zorg)processen en gedrag van medewerkers minder aandacht krijgen. Hierdoor wordt niet de gewenste impact behaald op doelen zoals toegankelijkheid, efficiëntie of kwaliteit van zorg. BeBright merkt dat steeds meer organisaties het belang van procesontwerp en gedrag erkennen en helpt organisaties bij het ontwerpen of herontwerpen van processen voor zorg- en ondersteuning.

Vijf aandachtspunten voor het herontwerpen van processen
Op basis van onze kennis en ervaringen bij zorgaanbieders, hebben wij vijf aandachtspunten voor het herontwerpen van processen in VVT-organisaties geïdentificeerd:

Aandachtspunt 1
Gebruik een passende aanpak, bijvoorbeeld gebaseerd op de principes van human-centered design. Deze ontwerpaanpak stelt de behoeften van mensen centraal en streeft naar intensieve samenwerking met alle betrokkenen. Hiermee wordt vanaf de start gewerkt aan draagvlak. De aanpak is iteratief, dat betekent dat in verschillende stappen de processen steeds verder worden uitgewerkt en getoetst. Dit vergemakkelijkt de overgang van ontwikkeling naar implementatie.

Aandachtspunt 2
Het is cruciaal dat de processen de visie van de organisatie weerspiegelen. Neem de visie van de organisatie daarom als uitgangspunt bij het gezamenlijk formuleren van ontwerpprincipes. Deze principes geven richting aan het procesontwerp, fungeren als inspiratiebron voor innovatieve oplossingen en bieden een kader voor besluitvorming.

Aandachtspunt 3
Ontwerp de processen gezamenlijk in multidisciplinaire werkgroepen met vertegenwoordigers uit de zorg en behandeling, beleid, en ondersteunende functies. Dit resulteert in processen die goed aansluiten bij de behoeften van zorgverleners en breed gedragen worden door de medewerkers. Bovendien draagt het bij aan het enthousiasme van de betrokken medewerkers bij implementatie én innovatie.

Aandachtspunt 4
Zet de reis van de cliënt centraal in het ontwerpen van processen. Deze benadering erkent dat de zorg- en ondersteuningsbehoefte van cliënten in de loop van de tijd verandert. Cliënten gaan door periodes van toenemende behoefte aan zorg en ondersteuning, afgewisseld met periodes van herstel en zelfstandigheid. Door de tijd heen leren cliënten, naasten en de zorgorganisatie elkaar steeds beter kennen. Een voorbeeld van het centraal zetten van de cliëntreis is het integreren van één intakeprocedure en één cliëntplan voor iedere cliënt in alle zorgprocessen. Dit betekent dat niet telkens opnieuw dezelfde informatie wordt verzameld. Het cliëntplan reist gedurende de hele reis met de cliënt mee en wordt zo nodig aangepast. Zo kunnen alle betrokken medewerkers samenwerken en wordt gefragmenteerd en dubbel werk voorkomen.

Aandachtspunt 5
Erken dat processen dynamisch zijn en continue aandacht vereisen. Het inrichten van degelijk beheer van zowel de integrale cliëntreis als de processen is daarom essentieel voor lange termijn succes.

Ondersteuning bij herontwerp van processen
Innovatie vanuit een heldere, strategische benadering is essentieel voor zorgorganisaties die wendbaar willen zijn in de veranderende omstandigheden. Hoewel technologische ontwikkelingen als katalysator voor innovatie kunnen dienen, verdienen veranderingen in gedrag en procesontwerp veel meer aandacht. BeBright heeft uitgebreide ervaring in het ontwerpen, implementeren en opschalen van innovatieve, digitale en hybride zorgprocessen in de eerstelijnszorg, langdurige zorg en medisch specialistische zorg. Overweeg je hiermee aan de slag te gaan? BeBright denkt graag met je mee. Oók bij de aanvraag van de STOZ subsidie (zie onderstaand kader). Neem voor meer informatie contact op met Jiska de Wit, Sjoerd Emonts, of Arjo Mans.

Aanvragen tot 750.000 euro subsidie mogelijk met STOZ!

Ben je zorgaanbieder en overweeg je het ontwerpen, implementeren of opschalen van hybride zorgprocessen? De nieuwe Stimuleringsregeling Technologie in Ondersteuning en Zorg (STOZ) biedt financiële steun voor dergelijke projecten. De STOZ is een voortzetting van de Stimuleringsregeling E-health Thuis (SET) en richt zich op het implementeren en opschalen van digitale of hybride processen. Het doel is om werk van zorg- of ondersteuningsmedewerkers te besparen of te verlichten, en het mogelijk maken dat mensen langer thuis blijven wonen met gelijkblijvende of verminderde inzet van zorg- of ondersteuningsmedewerkers.

Subsidiebedragen variëren van € 25.000 voor initiatieven in de beginfase tot € 750.000 voor het evalueren en opschalen van bestaande projecten. Het indienen van subsidieaanvragen kan vanaf 14 mei. Wij denken graag met je mee bij deze aanvraag. Zie voor meer informatie: www.rvo.nl/stoz

Interessant artikel? Meld je dan hier aan en ontvang elke 2 maanden de BeBright nieuwsbrief.