Jiska de wit Archieven - Pagina 2 van 3

Sneak peek Zorg Enablers 2024

03/05/24

Nieuwe editie Zorg Enablers binnenkort beschikbaar!
Een overzicht van zestien technologische trends als enabler voor arbeidsmarktvraagstuk in de zorg.

Drones die medicijnen bezorgen, inslikbare sensoren en hersenimplantaten om jong te blijven: vanaf 21 mei is hierover alles te lezen in de nieuwste editie van Zorg Enablers. Dit keer biedt dit jaarlijkse overzicht een mix van innovatie, inspiratie en leerlessen over zorginnovatie en -transformatie tot aan 2040. De auteurs staan uitgebreid stil bij de rol van technologie als enabler in het arbeidsmarktvraagstuk in de zorg en het verbeteren van kwaliteit van leven. Ook worden er zes sleutels beschreven om het verandervermogen van een organisatie te vergroten. Dit wordt aangevuld met een glimp op de samenleving in 2040.

Technologie is cruciaal om onze gezondheidszorg toegankelijk en betaalbaar te houden. Technologie kan niet alleen de efficiëntie en productiviteit verhogen, maar ook de druk op de schaarse tijd van zorgmedewerkers verminderen en hun werkgeluk vergroten. Daarnaast maakt technologie het mogelijk om patiënten veilig te monitoren en thuis te begeleiden. Technologie is dus een belangrijke enabler in het borgen van de toegankelijkheid, betaalbaarheid en kwaliteit van de zorg.

Vergroten arbeidspotentieel
De zesde editie van Zorg Enablers biedt een gestructureerd en onafhankelijk overzicht van belangrijke technologische ontwikkelingen in de gezondheidszorg. Sjoerd Emonts, senior adviseur BeBright is een van de auteurs. “Gezien het arbeidsmarktvraagstuk in de zorg, zoomen we met Zorg Enablers dit keer nadrukkelijker in op de krapte in de zorg en de kansen die de nieuwe technologie biedt bij het vergroten van het arbeidspotentieel.”

50 innovatieve voorbeelden
Dat de integratie van zorg en technologie sterk zal toenemen, is zeker. Oftewel, de zorg van morgen is fundamenteel anders dan die van vandaag. Zorg Enablers 2024 geeft een gestructureerd overzicht van technologische trends die essentieel zijn voor het toekomstige zorglandschap. Meer dan 50 innovatieve voorbeelden illustreren de nieuwste ontwikkelingen op het gebied van Health Retail en Generatieve AI.

Zorg Enablers 2024 cover arbeidsmarkt

Jiska de Wit, senior-adviseur BeBright en auteur Zorg Enablers: “We laten een glimp zien van de samenleving in 2040 en de rol van technologie in gezondheid en gedrag. Het is een uitnodiging om los te komen van vastgeroeste denkbeelden en (belemmerende) overtuigingen. Met deze editie willen we inspireren en prikkelen om technologie volledig te benutten als een enabler voor de transformatie van de zorg en de samenleving. En het scherpt de gedachten om een vertaalslag te maken naar stappen en collectieve acties.”

Zorg Enablers 2024 toekomstbeelden arbeidsmarkt

Zes sleutels Zorg Enablers 2024 oplossingen arbeidsmarkt
De vele proeftuinen op het gebied van digitale en toekomstbestendige zorg hebben waardevolle inzichten verschaft. Het is tijd om succesvolle voorbeelden op te schalen en met alle betrokken partijen het innovatie- en leervermogen van de Nederlandse gezondheidszorg te versnellen. Pita van Arkel, zakelijk directeur BeBright en auteur van Zorg Enablers 2024, zegt daarover: “Met Zorg Enablers 2024 staan we opnieuw stil bij de belangrijkste sleutels voor succesvolle zorgvernieuwing om het innovatievermogen van zorgorganisaties verder te versterken. Niet om compleet te zijn, maar wel om de deur te openen om samen aan de slag te gaan”.

Aan de slag!
De auteurs hopen dat ook deze publicatie zal bijdragen aan de digitale zorgvernieuwing van organisaties.

Schrijf je hier alvast in om op 21 mei 2024 je eigen gratis Zorg Enablers 2024 E-Book te ontvangen. Ook staan we in de komende maanden in diverse webinars stil bij de inzichten. Meer informatie hierover volgt in de volgende nieuwsbrief!

Meer weten over Zorg Enablers, de digitale transformatie of zelf graag digitale stappen zetten als één van de enablers voor het arbeidsmarktvraagstuk in de zorg? Lees dan ook onze vijf aandachtspunten voor een succesvolle digitale strategie in de zorg of ga aan de slag met het vergroten van het digitaal verandervermogen. Of neem contact op met: Sjoerd Emonts, Jiska de Wit of Pita van Arkel.

Zorg Enablers is een initiatief van BeBright. De jaarlijkse publicatie Zorg Enablers wordt sinds 2017 uitgebracht. De publicatie helpt bestuurders, managers, zorgprofessionals en -organisaties hun verandervermogen te versterken. Ter inspiratie, maar ook om samen de vruchten te plukken van nieuwe technologische mogelijkheden en te werken aan een duurzaam zorgsysteem waar kwaliteit en doelmatigheid hand in hand gaan. Kijk voor meer informatie ook op www.zorgenablers.nl.

Interessant artikel? Meld je dan hier aan en ontvang elke 2 maanden de BeBright nieuwsbrief.

Meer weten?

Neem vrijblijvend contact op!

De kloof tussen vergrijzing en de arbeidsmarkt in cijfers

21/03/24

In de krant, op TV, en op social media – overal om ons heen zien en horen we het: de Nederlandse samenleving vergrijst. Deze trend heeft grote gevolgen; van een knellende arbeidsmarkt tot een groeiende vraag aan zorg en ondersteuning. De impact van een ouder wordende samenleving wordt steeds zichtbaarder en voelbaarder. Maar wat betekent dit concreet? Hoe groot is die kloof tussen vraag en aanbod? In een reeks van artikelen belichten we de feiten en cijfers die onder deze trends schuil gaan. Dit eerste artikel plaatst de ontwikkeling van het aantal mensen van 75 jaar en ouder tegenover de ontwikkeling van het aantal mensen dat tot 2050 werkzaam zal zijn in zorg en welzijn.

De toekomst van de ouderenzorg staat voor een aanzienlijke opgave: het aantal ouderen stijgt flink en de arbeidstekorten in de zorg nemen alsmaar toe. Onderstaande grafiek toont de verhouding tussen het aantal 75-plussers en het aantal mensen werkzaam in zorg en welzijn in een ratio. Tegenover elke 75-plusser in 2010 stond 1,13 personen die in zorg en welzijn werkzaam waren. In 2024 is deze ratio 0,90. En in 2050 is dit naar verwachting slechts 0,62 personen per 75-plusser, een afname van 31% ten opzichte van 2024. Voor medewerkers in verzorging, verpleging en thuiszorg blijkt de ratio in 2010 0,36, afnemend naar 0,29 in 2024 en verder naar 0,22 in 2050: een daling van 24%. Deze trend is nu al merkbaar en zal zich tot 2050 voortzetten. Dat vraagt ontegenzeggelijk om een andere manier van het organiseren van zorg en welzijn.

Scenario Nieuw Beleid¹: het percentage personen werkzaam in zorg en welzijn stijgt van 18,3% in 2024 naar 18,6% in 2033. Dit verklaart de afvlakking tot 2033, daarna is uitgegaan van een stabiel aandeel van 18,6%.

Ratio: mensen werkzaam in verpleging en verzorging ten opzichte van 75 jaar en ouder (indicatief)

Scenario Nieuw Beleid¹: het percentage personen werkzaam in verpleging, verzorging en thuiszorg stijgt van 32,6% in 2024 naar 36,3% in 2033. Dit verklaart de afvlakking tot 2033, daarna is uitgegaan van een stabiel aandeel van 36,3%.

Onderliggende cijfers: ontwikkeling groep mensen van 75 jaar of ouder

Het aantal 75-plussers groeit fors. In 2005 waren er 1 miljoen inwoners 75 jaar of ouder, inmiddels zijn dat er 1,7 miljoen en in 2050 zijn 3 miljoen mensen 75 jaar of ouder². Een groot deel van deze groep heeft vroeg of laat behoefte aan een vorm van zorg en ondersteuning.

Onderliggende cijfers: ontwikkeling van de arbeidsmarkt

De potentiële beroepsbevolking, geduid als personen tussen de 20 jaar en de AOW-gerechtigde leeftijd, vertoont in de komende decennia een lichte groei. Het structurele arbeidsaanbod zal van 10,9 mlj. in 2024 naar 11,4 mlj. in 2050 stijgen, met name dankzij een toenemende participatiegraad^3,4. Desondanks zal er in de periode 2027-2040 een afvlakking plaatsvinden van het totale arbeidsaanbod, als gevolg van de uittredende babyboomers in die periode³. Na 2040 stijgt de bevolking 15 tot 74-jarigen en stijgt de participatiegraad verder door. Vooral onder vrouwen en oudere werknemers met een gemiddeld aantal gewerkte uren van 30,7 uur/week zal de participatiegraad toenemen³.

In 2024 werken 1,5 miljoen mensen in zorg en welzijn, waarvan 500.000 in verpleging, verzorging of thuiszorg (32,6%). Volgens prognoses groeit zowel het aantal als het aandeel mensen dat in zorg en welzijn en binnen de VVT werkzaam is. Het aantal mensen werkzaam in zorg en welzijn groeit naar 1,8 miljoen in 2033. Het aantal mensen werkzaam in verpleging, verzorging en thuiszorg groeit naar 654 duizend, oftewel 36,3%. Voor de periode na 2033 wordt uitgegaan van een stabiel percentage medewerkers in zowel de algemene zorg en welzijn als in de VVT¹.

Onderliggende cijfers: de kloof tussen de groei van mensen van 75 jaar of ouder in vergelijking met de groei van de arbeidsmarkt

De kloof tussen de groei van de mensen van 75 jaar of ouder en de arbeidsmarkt komt pas echt aan het licht als we deze ontwikkelingen naast elkaar leggen in een index waarbij de grootte van de groep in 2024 als 100 is geduid. Vanaf 2024 tot 2050 zal het aantal 75-plussers met 70% toenemen, terwijl de potentiële beroepsbevolking in diezelfde periode groeit met 5%.

Volgend artikel: prognoses over zorgvraag in cijfers

Het volgende artikel van deze serie zoomen wij verder in op de kloof tussen vergrijzing en de arbeidsmarkt. We staan stil bij prognoses over de ontwikkeling van de zorgvraag, het arbeidsmarkttekort en welk inzicht dat biedt in cijfers. Later in deze reeks verkennen we oplossingsrichtingen en goede voorbeelden in het hier en nu.

Meer weten over deze cijfers of de oplossingsrichtingen die wij tegenkomen in de praktijk? Neem dan contact op met Arjo Mans of Bo Fokkes.

Waar wij opdrachtgevers in de VVT bij helpen
Wij helpen onze opdrachtgevers in de VVT voorbereiden op de toekomst en helpen om verandering in de praktijk te brengen. Samen met hen gaan we aan de slag met transformatieopgaven:

Visie, strategie & transformatie
Innovatie & digitalisering
Mens & ontwikkeling
Preventie & gezondheid
Analyses, inzichten & regiobeelden
Wonen en zorg & zorgvastgoed
Samenwerking & netwerken
Realisatie

Bronnen
1. Prognosemodel Zorg en Welzijn. Dashboard – 1. Zorg en welzijn (breed) – Nederland
2. Centraal Bureau voor de Statistiek Prognose bevolking; geslacht, leeftijd, achtergrond en generatie, 2021-2070
3. Centraal Plan Bureau. Arbeidsparticipatie En Gewerkte Uren Tot En Met 2060. (2019)
4. Centraal Bureau voor de Statistiek. Beroepsbevolking (2023)

Interessant artikel? Meld je dan hier aan en ontvang elke 2 maanden de BeBright nieuwsbrief.

Meer weten?

Neem vrijblijvend contact op!

Arjo Mans

+31(0)30 88 879 27
arjo.mans@bebright.eu

Bo Fokkes

+31(0)30 88 879 27
bo.fokkes@bebright.eu

Hoe innovatievolwassen is jouw zorgorganisatie?

25/09/23

Handvatten voor het vergroten van het digitaal verandervermogen

Het inzetten van innovatiekracht is cruciaal in de transformatie-opgave waar de zorg voor staat. Maar niet alle zorgorganisaties bevinden zich op hetzelfde innovatieniveau of hanteren dezelfde aanpak. Dit kan te maken hebben met bewuste keuzes, of met het ontbreken van bepaalde elementen. Het Innovation Maturity Model biedt inzicht en praktische handvatten om het digitaal verandervermogen te vergroten. Waar staat jouw organisatie?

Noodzaak van innovatiekracht in de Nederlandse zorg
De gezondheidszorg staat voor grote uitdagingen: de veranderende maatschappelijke context en zorgbehoeftes vragen dringend om innovatie, nieuw zorgaanbod en oplossingen. Dit vraagt om flexibiliteit en innovatiekracht van alle organisaties in de zorg, zo concludeerde de Raad voor Volksgezondheid en Samenleving vorig jaar.

De innovatiekracht van de Nederlandse gezondheidszorg is afhankelijk van het innovatievermogen (of verandervermogen) van nieuwe, en vooral bestaande zorgorganisaties. Maar zorgorganisaties bepalen samen met zorggebruikers, waar innovatie nodig is en hoe deze moet worden ingezet. Dat is geen eenvoudige opgave. Met andere woorden: stappen zetten op het gebied van innovatie vereist naleving van regelgeving, aantonen van toegevoegde waarde en het overtuigen van belanghebbenden, vaak met financiële gevolgen als onderbouwing. Het dwingt ook tot keuzes. Denk aan dilemma’s rond het inzetten van schaarse capaciteit. Of langetermijninvesteringen versus het oplossen van actuele begrotingstekorten.

Versterken van innovatievermogen
Het is noodzakelijk om de kwaliteit, toegankelijkheid en betaalbaarheid van de zorg te borgen, nu en naar de toekomst. Maar hoe kan een zorgorganisatie op weg naar een toekomstbestendige zorgsector haar innovatievermogen verhogen? Het vermogen om te innoveren vergt meer dan goede ideeën, technologieën of enthousiaste professionals. De manieren van innoveren binnen zorgorganisaties zijn namelijk zeer divers. Soms zijn dat bewuste keuzes. Maar vaak ontbreken concrete elementen uit bijvoorbeeld de financieringsstructuur of organisatie cultuur om tot innovatie te komen. Dit leidt tot diversiteit in aanpak en tempo. De ene organisatie loopt vooruit en creëert, terwijl een andere afwacht tot een innovatie, bijvoorbeeld leefstijlmonitoring, zich bewezen heeft en gaat dan pas over tot implementatie.

Verschillende modellen en theorieën kunnen het innovatievermogen van organisaties in kaart brengen. De inzichten bieden tevens aanknopingspunten om het innovatievermogen te vergroten en aan de slag te gaan. Maar waar te beginnen?

Innovatievolwassenheid
Het Innovation Maturity Model (IMM) is in 2006 ontwikkeld en onderging updates in 2013 en 2020. Het model is ontworpen in samenspraak met tientallen experts om zorgorganisaties te begeleiden bij hun innovatieopdracht (1,2). IMM geeft inzicht in de mate van innovatievolwassenheid van een zorgorganisatie en is afgestemd op de karakteristieken van de Nederlandse gezondheidszorg.

De beoordeling van volwassenheid omvat aspecten zoals strategie en sturing, financiering, resultaten en meetbaarheid, methoden, cultuur, competenties en communicatie met onderliggende elementen. Om verdere innovatie te stimuleren dienen organisaties innovatie op te nemen in hun langetermijnstrategie, vernieuwing te omarmen als onderdeel van de cultuur en te investeren in innovatiecompetenties.

Drie categorieën
Het model schetst de verschillende innovatievolwassenheidsniveaus van een zorgorganisatie, grofweg onderverdeeld in drie categorieën:

De gelegenheidsinnovator of innovatorzoeker. In dit stadium is de organisatie een toevallige en ontdekkende innovator die af en toe tegen een nieuwe uitvinding aanloopt en deze implementeert.
De innovatiebouwer of innovatiefabriek. Deze organisatie is een stap verder. Hier worden regelmatig innovaties ontwikkeld, geïmplementeerd en toegepast. Dit duidt op een bewuste en ontdekkende innovatie-aanpak.
De innovatieleider. Dit is het hoogste stadium. De organisatie is een wendbare en richtinggevende innovator, en daarmee een ‘innovatieleider’.

Uit eerdere benchmarks blijkt dat ruim driekwart (76%) van de Nederlandse zorgorganisaties zich op het niveau van ‘Innovatiezoeker’ of ‘Innovatiebouwer’ bevindt.

Figuur. Het IMM onderscheidt vijf innovatievolwassenheidsniveaus

Meer informatie over de verschillende niveaus is te vinden op de website van Zorg Enablers.

Aan de slag met het vergroten van digitaal verandervermogen
De innovatievolwassenheid wordt bepaald aan de hand van zeven aspecten en 56 onderliggende elementen. Alle aspecten en elementen zijn gebundeld in een praktische assessmenttool. De tool biedt de mogelijkheid om aan de hand van gerichte vragen te analyseren hoe medewerkers de huidige innovatievolwassenheid van de organisatie beoordelen. Ook wordt duidelijk wat de gewenste innovatievolwassenheid is.

Figuur. Het IMM is opgebouwd uit meerdere aspecten en elementen

Het IMM is geen doel op zich. Het is eerder een behulpzaam kompas om de organisatie effectief in te richten voor innovatie in de kernactiviteiten. Een zorgorganisatie kan op grond van het model weloverwogen kiezen voor een benadering als innovatiebouwer of innovatiefabriek (2), of een wendbare innovatieleider (3). Vervolgens wordt zichtbaar of de organisatie nog aspecten met ondeliggende elementen moet ontwikkelen om de gekozen status optimaal in te vullen en voorwaarden te creëren voor effectieve innovatie. Het IMM geeft tevens praktische richtlijnen voor de nodige vervolgstappen.

In een periode van schaarste en scherpe keuzes, is het belangrijk om succesvol te navigeren door de complexe zorgomgeving. BeBright heeft de afgelopen jaren diverse organisaties ondersteund bij het inrichten van hun digitale en innovatieve ambities en stappen, mede met behulp van het IMM.

Benieuwd naar de positie van jouw organisatie? Doe alvast de sneltest! En wil je meer weten over het model of de vervolgstappen om het digitaal verandervermogen van de organisatie te vergroten? Neem dan gerust contact op met Jiska de Wit.

[1] P.J. Idenburg en M. van Schaik. Diagnose Zorginnovatie: over technologie en ondernemerschap. Scriptum. 2013

[2] S. Emonts en K. van Rijt. Optimalisatie van het Innovation Maturity Model: een Delphi-onderzoek naar de innovatievolwassenheid van de Nederlandse zorgorganisaties. BeBright. 2020

Interessant artikel? Meld je dan hier aan en ontvang elke 2 maanden de BeBright nieuwsbrief.

Meer weten?

Neem vrijblijvend contact op!

Jiska de Wit

+31(0)30 88 879 27
jiska.dewit@bebright.eu

Gebrek aan kennis, inzicht en overzicht om digitale transformatie te versnellen

24/04/23

De digitale transformatie van de zorg is in volle gang. Vaak is passende zorg één van de uitgangspunten. En steeds vaker betekent passende zorg ook hybride zorg: een mix van digitaal en fysiek. Om hybride zorg succesvol te versnellen zijn kennis, inzicht en overzicht vereist bij zorgaanbieders. Want hybride zorg gaat niet alleen over technologie maar ook over processen, medewerkers, en organisatie-inrichting. Maar hoe maak je een start met het ‘waarom’, ‘wat’ en ‘hoe’ van hybride zorg?

Ambities rondom hybride zorg breed omarmd
Al enkele jaren wordt er stevig ingezet op de digitale transformatie van de zorg. En dat is hard nodig ook om de kwaliteit, toegankelijkheid en betaalbaarheid van de zorg te blijven garanderen naar de toekomst. Met de toenemende druk op de zorg – meer vraag, groeiende personeelstekorten, stijgende kosten – is de digitale ambitie inmiddels terug te lezen in alle beleidsdocumenten en akkoorden rondom gezondheid en zorg, waaronder het Integraal Zorg Akkoord (IZA).

Ook stellen zorgverzekeraars steeds striktere eisen in hun inkoopbeleid aan zorgaanbieders rondom digitalisering. Neem als voorbeeld CZ, die in hun nieuwe inkoopbeleid de gezamenlijke ZN-ambitie digitalisering 2024 als uitgangspunt neemt:

Er is in kaart gebracht welke zorg de zorgaanbieder vanaf 2024 hybride of digitaal gaat leveren, en welke zorg wordt afgeschaald;
Voor tenminste 25% van de zorgpaden en zorgprocessen is een hybride en/of digitaal zorgpad of zorgproces uitgetekend;
Minimaal 10% van de patiënten ontvangt eind 2024 al een vorm van hybride of digitale zorg.

En landelijke beleidsorganen nemen meer regie om een versnelling van de digitale transformatie van de zorg te bewerkstelligen. Zo presenteerde minister Ernst Kuipers nog begin april de nationale visie op het gezondheidsinformatiestelsel en het actieplan om de markt voor zorg-ICT te verbeteren. Om daarmee de gewenste stap te maken naar ‘passende hybride zorg’. Enerzijds wil de minister scherper toezicht houden en meer regie nemen, anderzijds legt hij de verantwoordelijkheid bij de leveranciers en bestuurders.

Voldoende kennis, inzicht en overzicht vereist om hybride zorg te versnellen in snel veranderend speelveld
Hybride zorg: het is geen vrijblijvend experiment meer, maar vormt inmiddels een structureel onderdeel van de zorg. Net zoals ‘netwerkzorg’ en ‘datagedreven werken’ onderdeel zijn van de digitale transformatie. Zorgaanbieders, en andere stakeholders met betrekking tot de digitale transformatie, realiseren zich ook steeds beter dat technologie slechts één aspect is bij digitale transformatie. Het gaat bijvoorbeeld ook over vraagstukken met betrekking tot (regionale) samenwerking, kortetermijnbelang versus lange termijn (maatschappelijke) waardecreatie en organisatie-inrichting. Over kennis en competenties onder het personeel. En over het herontwerp van processen en verander- en portfoliomanagement.

Het zijn vaak geen eenvoudige vraagstukken en daarmee beslissingen om te maken voor zorgaanbieders. En beslissingen die ook nog moeten plaatsvinden in een snel veranderend speelveld. Want naast alle nieuwe beleidsafspraken, spelen er maatschappelijke en technologische ontwikkelingen (zoals jaarlijks gebundeld in Zorg Enablers), zijn er ontwikkelingen rondom wet- en regelgeving (denk aan WEGIZ en de EHDS), lopen er diverse onderzoeken rondom digitalisering en bestaan er ontzettend veel (subsidie-)programma’s (bijvoorbeeld VIPP en Health-RI). Ook zien we een wildgroei aan platformen en coalities t.a.v. versnelde implementatie en opschaling van digitale toepassingen in de zorg die kennis en inzichten verspreiden rondom de digitale transformatie.

digitale transformatie bebright Figuur: Schets* van veranderend speelveld rondom de digitale transformatie van de zorg [niet uitputtend]

Het maken van juiste beslissingen rondom de vraagstukken vergt kennis, inzicht en overzicht bij zorgaanbieders. Deze conclusie stond ook in de nationale visie van het ministerie van VWS: “Betere vraagarticulatie en het effectiever besteden van zorggeld en het mogelijk beperken van de ICT-kosten vergt voldoende kennis, inzicht en overzicht ten aanzien van het onderwerp bij zorgaanbieders om goede beslissingen te kunnen nemen. […] Iets wat nu soms onvoldoende aanwezig is.” En met de alsmaar stijgende beheer- en onderhoudskosten voor de bestaande IT-huishouding en een toenemende druk op de zorgbegroting, staan zorgaanbieders voor steeds scherpere keuzes.

Heldere en gedragen visie en koers biedt zorgaanbieders houvast voor keuzes rondom hybride zorg
We schreven al eerder over het belang van een om de zorg toekomstbestendig te maken. Een goed uitgewerkte visie, strategie en bijbehorende agenda bieden zorgaanbieders houvast om goede beslissingen te maken in het snel veranderende speelveld. Waarin kennis, inzicht en overzicht is gecombineerd en er een helder begrip is van het waarom, wat en hoe. Zo krijgen losse trajecten en initiatieven een integrale aanpak met aandacht voor alle aspecten: management en bedrijfsinrichting, personeel en cultuur, processen, data en natuurlijk ICT/IT.

De transformatie naar hybride zorg is een verandertraject. Het is belangrijk hier op tijd mee te starten. De eerste stap is om scherp onderscheid te maken tussen het ‘waarom’, het ‘wat’ en de ‘hoe’. Dit geldt zowel voor een regionaal samenwerkingsverband als voor een individuele zorgaanbieder. Het zijn drie stappen waar we onze opdrachtgevers met veel plezier bij ondersteunen. En waar ook al veel andere zorgaanbieders mee zijn gestart. Ieder op zijn of haar eigen tempo en met eigen stapgrootte.

Meer weten over hybride zorg of digitale transformatie, of wil je een volgende stap zetten? Wij komen graag met je in contact! Sjoerd Emonts, Pita van Arkel en Jiska de Wit.

Interessant artikel? Meld je dan hier aan en ontvang elke 2 maanden de BeBright nieuwsbrief.

Meer weten?

Neem vrijblijvend contact op!

Sjoerd Emonts

+31(0)30 88 879 27
sjoerd.emonts@bebright.eu

Pita van Arkel

+31(0)6 51365037
pita.vanarkel@bebright.eu

BeBright analytics: vanuit een gedeeld en integraal beeld naar toekomstbestendig wonen

12/12/22

Een gedeeld en integraal beeld van de uitdagingen en ontwikkelingen met betrekking tot toekomstbestendig wonen is noodzakelijk om samen met stakeholders te komen tot een stip op de horizon en deze te vertalen naar een concrete en passende uitvoeringsagenda. De analyse omvat een kwantitatief en kwalitatief inzicht in de uitgangssituatie, maar naar de uitvoering toe ook een objectieve beoordeling van oplossingsrichtingen. Onafhankelijkheid en objectiviteit dragen bij aan het maken van stappen voorbij belangen die in de weg staan van verandering.

Ouder wordende samenleving vraagt om passende woonzorgoplossingen
Het aantal ouderen groeit in absolute en relatieve zin. De ouder wordende samenleving toekomstbestendig maken is een uitdaging. Een van de specifieke uitdagingen betreft het realiseren van voldoende (kwantitatief) en een passend (kwalitatief) aanbod van woningen die de groeiende zorg en ondersteuningsvraag kan beantwoorden. Op dit punt is de transformatieagenda van Ouder worden 2040 door het huidige kabinet omarmd en zijn onderdelen van de agenda overgenomen in het WoZo akkoord (Programma Wonen, Ondersteuning en Zorg voor Ouderen). Niets doen is geen optie, nu handelen is noodzakelijk.

De bestaande kwalitatieve en kwantitatieve mismatch op de woningmarkt wordt groter als we geen aandacht schenken van de vraagstukken van de ouder wordende samenleving. Visie èn oplossingen worden gevraagd voor:

Een toenemende zorgvraag: Door vergrijzing en langere levensduur neemt het aantal mensen met chronische ziektes toe, en hebben mensen meerdere aandoeningen tegelijkertijd. De zorgvraag neemt toe en wordt complexer.

Een toenemend tekort aan zorgverleners: Het tekort aan zorgverleners is in de afgelopen jaren sterk toegenomen. Ook zijn in de toekomst minder mantelzorgers beschikbaar, en zijn mantelzorgers steeds ouder

Een knellende woningmarkt: De knellende woningmarkt zorgt al jarenlang voor een sterke toename van de huizenprijzen. Er is dringende vraag naar duurzame oplossingen voor het grote woningtekort in Nederland.

Een veranderende woonbehoefte: Brede maatschappelijke ontwikkelingen, zoals de veranderende bevolkingssamenstelling en de aandacht voor duurzaamheid, spelen een belangrijke rol bij hoe we (in de toekomst) in Nederland willen wonen.

Langer zelfstandig thuis: Door andere wensen over levenskwaliteit en keuzevrijheid willen veel mensen hun leven ook op hogere leeftijd graag voortzetten zoals zij gewend zijn. Zorg en ondersteuning zullen vaker dichtbij of aan huis verleend worden.

Multifunctioneler gebruik van de schaarse ruimte: Wat vandaag aan infrastructuur nodig is, is binnen 20 jaar mogelijk overbodig. Veranderende behoefte aan ruimte voor wonen, werken en recreëren, leidt tot vraag naar flexibiliteit in het bouwen en gebruik van woningen, met oog voor de toekomst.

Gedeeld inzicht en samenwerking nodig om van oplossingsrichtingen te komen tot visie en realisatie
Er is niet één oplossing voor deze complexe opgave. Per 1 januari 2024 dienen gemeenten een woonzorgvisie te hebben vastgesteld. Dit vraagt analyse van de bestaande situatie, beeld bij relevante lokale ontwikkelingen van zorgvraag en woningaanbod in relatie tot oplossingsrichtingen.

De transformatieagenda van het programma Ouder Worden 2040 benoemt de volgende oplossingsrichtingen:

Realiseren diversiteit aan woningen
– Woonvormen gericht op ontmoeting en gezamenlijkheid
– Nieuwe woonvormen zoals co-living en living as a service
– Duurzame transformatie van bestaande gebouwenpalet
– Nieuwbouw voor een gezonde woningmarkt

Aanpassen wet- en regelgeving voor divers woningaanbod en -gebruik
– Wettelijke aanpassingen voor geclusterde en collectieve woonvormen
– Samenwonen in bestaande ruimtes via samenwoonsubsisidies

Ondersteunen van ouderen in de eigen woonomgeving
– Stimulering zelf- en samenzorg
– Inzet van passende zorgtechnologie (preventie en gezond leven, domotica, zorg op afstand)

Het kabinet neemt regie op passende woonruimte voor ouderen. Het programma wonen en zorg voor ouderen kent 3 actielijnen:

1) Versnellen woningbouw
2) Informeren, ontzorgen en verbeteren doorstroming
3) Verbetering van de leefomgeving

In deze actielijnen wordt aandacht besteed aan realiseren van diversiteit aan woningen, het wegnemen van mogelijke belemmeringen in het kader van aanbod, gebruik en doorstroming, en het creeren van een leefomgeving die uitnodigt tot bewegen en ontmoeten.

De complexe opgave vraagt om vanuit de context van de lokale en regionale omgeving een brede analyse te realiseren waarin gekeken wordt naar aanbod- en vraagontwikkeling van zorg- en welzijn, woningvraag en -aanbod (kwantitatief en kwalitatief), kwaliteit van de leefomgeving, bereikbaarheid van voorzieningen, en naar achtergrond, gezondheid en kwetsbaarheid, welzijn en de sociaal-economische status van burgers. Deze brede analyse draagt bij aan een gedeeld beeld over de lokale opgave en passende keuzes en prioritering voor oplossingen en mogelijkheden.

Het realiseren van oplossingen vereist samenwerking tussen alle betrokken partijen, zoals de gemeente, burgers, zorg- en welzijnsorganisaties, het zorgkantoor, woningcorporaties en -coöperaties, ontwikkelaars, en financiële instellingen.

Heldere analyse als gedeeld start- en referentiepunt voor gewenste beweging
BeBright begeleidt verschillende gemeenten en betrokken woon- en zorgpartijen in het proces om te komen tot een gedragen woonzorgvisie en het vaststellen van een uitvoeringsplan. Hierbij worden kennis en inzichten vanuit de transformatieagenda van het programma Ouder Worden 2040 en expertise in het begeleiden en vormgeven van regionale en lokale samenwerkingen gebundeld.

Een belangrijk startpunt in het proces naar een gedeelde visie en aanpak realiseren we met onze BeBright analytics. Samen met betrokken partijen komen we met openbaar beschikbare feiten en cijfers en kwalitatieve inzichten uit interviews tot een gedeeld beeld van de regionale en/of lokale uitgangsituatie, relevante dynamieken en uitdagingen en opgaven, en gaan we in gesprek over de betekenis voor beleid, organisatie en uitvoering.

Nieuwsgierig naar wat we kunnen betekenen? Bel dan vrijblijvend eens met met Jiska de Wit of Daniël Mogendorff

Interessant artikel? Meld je dan hier aan en ontvang elke 2 maanden de BeBright nieuwsbrief.

Meer weten?

Neem vrijblijvend contact op!

Jiska de Wit

+31(0)6 24518674
jiska.dewit@bebright.eu

Daniël Mogendorff

+31(0)6 46060030
daniel.mogendorff@bebright.eu

Datagedreven werken als fundament voor een toekomstbestendige organisatie

19/09/22

Ontdek de zes kenmerken van een zorgorganisatie die succesvol datagedreven werkt

We moeten en kunnen zorg anders inrichten. Het sturen op basis van inzichten uit data is een belangrijke basis voor zorgtransformatie. Ook voor leren en verbeteren zijn inzichten uit data essentieel. Data alleen is niet genoeg, er is ook verandering nodig in denken en doen. Wat zijn de zes kenmerken bij zorgorganisaties die succesvol datagedreven werken?

Ons land heeft te maken met een ouder wordende samenleving. Ouderen wonen langer thuis, de zorgvraag wordt steeds complexer en de locatie waar zorg en ondersteuning ontvangen wordt is aan verandering onderhevig. De vergrijzing heeft ook gevolgen voor de manier waarop we zorg organiseren. Er is een groeiend tekort aan zorgmedewerkers, en het ziekteverzuim is nog nooit zo hoog geweest. Zorgorganisaties zullen dus met minder menskracht zowel de gezondheid van een groeiende groep cliënten en patiënten, als het werkplezier van hun medewerkers moeten verbeteren.

De steeds groter wordende mismatch tussen vraag en aanbod van zorg vraagt om een transformatie van hoe we zorg organiseren. Het onlangs gesloten Integraal Zorgakkoord (IZA) legt voor deze transformatie de nadruk op het waarborgen van de toegankelijkheid van kwalitatief goede zorg voor de patiënt en arbeidsbesparende maatregelen zoals het voorkomen van (zwaardere) zorg, coördinatie en samenwerking, digitalisering, en het anders organiseren van zorg op basis van de zorgvraag. Het opschalen van hybride zorg, een combinatie van fysiek en digitaal aangeboden zorg en ondersteuning, is in het IZA ook een belangrijke manier om zorg toegankelijk te houden.

Datagedreven werken is de basis voor een toekomstbestendige organisatie
Voor al deze oplossingen speelt technologie een belangrijke faciliterende rol. Het nemen van beslissingen op basis van inzichten uit al deze verschillende databronnen, of datagedreven werken, wordt dan ook steeds belangrijker. Ook voor het sturen op efficiëntere operationele processen vraagt om slim en effectief gebruik van data.

Een toekomstbestendige zorgorganisatie zal dus aan de slag moeten met datagedreven werken. Data is in zorgorganisaties volop aanwezig, en de mogelijkheden van technologie zijn geen belemmering.

De grootste opgave voor zorgorganisaties is dan ook het ontwikkelen van duidelijke visie op de rol van data in de organisatie, en het ervoor zorgen dat alle medewerkers bewust zijn van de mogelijkheden en data en technologie slim in kunnen zetten bij hun dagelijkse werk. Alleen dan levert datagedreven werken werkelijk waarde op voor de organisatie, medewerkers en cliënten of patiënten.

We schetsen zes kenmerken van organisaties die datagedreven werken succesvol hebben vormgegeven:

1) Er is een duidelijke visie op de rol van data in de organisatie (welk probleem lossen we op), in de vorm van een gedragen datastrategie als onderdeel van de strategische agenda;

2) Medewerkers zijn bewust van de mogelijkheden en kunnen data en technologie slim inzetten in hun dagelijks werk (‘data literacy’);

3) Data wordt gezien als gedeeld bedrijfsmiddel en is beschikbaar en bruikbaar voor mensen zonder data expertise;

4) Er is een flexibele data en ICT architectuur om data te verzamelen, analyseren en inzichten te delen;

5) De organisatie beschikt over de juiste mensen, kennis en processen om gegevens te verzamelen, analyseren en inzichten te delen – passend bij de grootte van de organisatie.

6) De datagovernance is op orde (juridisch kader, processen en tools).

Met leren door doen naar datagedreven gaan werken
De eerste stap die organisaties morgen al kunnen zetten is in kaart brengen hoe ver ze al zijn op elk van de bovenstaande zes kenmerken. Een volgende stap is het ontwikkelen van een datastrategie. Het is voor veel organisaties interessant om leren en doen op alle zes onderwerpen te combineren en snel aan de slag te gaan met een specifieke vraag of project. Concrete eerste resultaten kunnen helpen het enthousiasme voor datagedreven werken in de organisatie verder te stimuleren. Ook wordt op deze manier geleerd welke vervolgstappen het meest zinvol zijn.

BeBright ondersteunt organisaties die aan de slag willen met datagedreven werken met een bij de organisatie passende aanpak. De waarde voor de organisatie, medewerkers en cliënten/patiënten staat daarbij voorop.

Zo ondersteunden we Zorginstituut Nederland bij het creëren van een instrument om organisaties te helpen data vindbaar, interoperabel en herbruikbaar te maken volgens de principes van FAIR data. We hebben diverse VVT-instellingen begeleid bij datagedreven werken met goede stuurinformatie. De Landelijke Coördinatie COVID-19 Bestrijding (LCCB) verbonden aan GGD-GHOR Nederland hebben wij ondersteund bij het inrichten van stuurinformatie en data gedreven werken ten behoeve van de landelijke coördinatie van bron- en contactonderzoek. En werken we met VZVZ en het Informatieberaad Zorg aan de optimalisatie van gegevensuitwisselingen in de zorg.

Ben je benieuwd hoe je jouw organisatie klaarstoomt voor de toekomst met datagedreven werken? Wil je weten hoe volwassen jouw organisatie al is op dit onderwerp? Of wil je graag vervolgstappen zetten hierin? Neem contact op met Jiska de Wit of Arjo Mans.

Interessant artikel? Meld je dan hier aan en ontvang elke 2 maanden de BeBright nieuwsbrief.