Fotografie: Gé Beurskens, Reclamebureau Magenta Sittard
BeBright helpt bij het ‘boosten’ van regionale ecosystemen, zoals het Regionaal Voedselsysteem Limburg (RVS-LB). Dit samenwerkingsverband van regionale ondernemers, overheid en onderwijs richt zich op het  duurzaam in de markt zetten van lekkere, voedzame producten van eigen bodem. Onder begeleiding van BeBright groeide het samenwerkingsverband uit tot een beweging die sinds medio januari heel Limburg bestrijkt. Etiënne Hochs, bestuursvoorzitter van de stichting RVS-LB vertelt erover in dit interview.

Etiënne Hochs is geboren en getogen in Limburg en vindt het als succesvol ondernemer belangrijk om iets terug te doen voor de regionale economie. Toen hij een paar jaar geleden vanuit Rabobank de kans kreeg om als bestuursvoorzitter bij te dragen aan het RVS-LB, greep hij dit met beide handen aan.

Hoe is de Stichting Regionaal Voedselsysteem Limburg ontstaan?
“Het idee ontstond bij de Rabobank Zuid-Limburg Oost en werd later opgepikt door de samenwerkende Rabobanken in Limburg. Toen het idee vorm kreeg is de beweging in november 2021 in een stichting ondergebracht. Ik werd benoemd tot voorzitter van een driekoppig bestuur. In januari dit jaar hebben we tijdens een feestelijke bijeenkomst in Kasteel Eyckholt de focus verbreed naar een regionaal voedselsysteem voor Limburg als geheel.”

Waarom vind je het als drukke ondernemer belangrijk om hier tijd voor te maken?
“Als we een mooi en aantrekkelijk landschap willen behouden, zullen we onze CO2-voetafdruk écht moeten beperken en actuele problemen, zoals het stikstofvraagstuk, het hoofd moeten bieden. Dit kan alleen als we integraal samenwerken en het systeem veranderen. We hebben genoeg lekker, prachtig en duurzaam voedsel in de regio waarmee we stad en platteland kunnen verbinden, transportbewegingen kunnen terugdringen en een aantrekkelijk recreatiegebied voor jong en oud kunnen behouden.”

Uit onderzoek blijkt dat een sterk regionaal voedselsysteem meerwaarde heeft voor maatschappij, milieu en landschap, economie en landbouw. Hoe vertalen deze pijlers zich naar het RVS-LB?
“We willen onder de regionale inwoners de bekendheid en bewustwording vergroten van onze heerlijke, eerlijke, regionale producten. Met behulp van marktonderzoek werken we aan vraaggestuurd aanbod. Een andere drijfveer is het behoud van het aantrekkelijke en diverse landschap. In de afgelopen tijd is het landschap er door grootschalige landbouw niet mooier op geworden, maar toerisme is van grote waarde voor de economie.

Daarnaast vind ik dat producenten de afgelopen jaren tekort zijn gedaan. Als we hen een faire prijs kunnen geven versterkt dit hun positie in de keten en hun belangrijke rol in het landschapsbeheer. Onze stichting kan tevens de noodzakelijke transitie in de landbouw versterken, bijvoorbeeld door de samenwerking tussen ketens en innovaties te stimuleren, zoals bij het ontwikkelen van gewassen die in ons klimaat gedijen en eraan bijdragen. Denk bijvoorbeeld aan planten die meer stikstof kunnen opnemen en bijdragen aan regeneratieve landbouw. Of aan eiwitrijke gewassen die een belangrijke functie hebben voor het land en gezonder zijn voor consumenten.”

Om al deze pijlers te stimuleren heb je een sterk netwerk nodig. Een ecosysteem waarbij je het liefst the whole system in the room hebt. Welke belangrijke partners zijn aangesloten?
“De beweging telt inmiddels 320 deelnemers. Denk aan inwoners (vertegenwoordigd door de provincie en gemeenten), producenten (vertegenwoordigd door de Limburgse land & Tuinbouwbond), toeristen (Visit Zuid-Limburg) en de Rabobank die een belangrijke rol heeft in de agrarische sector.”

Hoe draagt de stichting bij aan een meer inclusieve samenleving in Limburg?
“In delen van Limburg kunnen mensen gezond eten niet betalen, waardoor gezondheidsverschillen in stand blijven. We streven ernaar om regionaal voedsel bereikbaar te maken voor iedereen, daarop willen we geen concessies doen. We willen bijvoorbeeld samenwerken met de Gezonde Basisschool van de Toekomst en op elke school in Limburg fruit en een gezonde lunch verzorgen. Tegelijk zullen we duidelijk maken dat de producten uit de regio komen, duurzaam en lekker zijn. Het is eigenlijk niet uit te leggen dat er met overheidsgeld Poolse appels naar Limburgse scholen gaan, terwijl hier appels liggen te verpieteren.”

Wat heeft BeBright betekend in het op gang brengen van deze beweging?
“BeBright is de drijvende kracht achter dit initiatief en de motor van het systeem: door BeBright is het idee van Rabobankdirecteur Alphons Kurstjens realiteit geworden. Je kunt mooie plannen op papier zetten maar uiteindelijk moeten mensen enthousiast worden om samen te werken en mee te betalen. BeBright wist mensen en partijen te betrekken en financiering te realiseren. Dankzij hun hulp bleven we gefocust op het doel, ook bij tegenslagen.”

Wat is de toekomstdroom van het Regionaal Voedselsysteem Limburg?
“We streven ernaar dat in 2030 25% van het voedsel in Limburg van eigen bodem of van een Limburgse bewerker komt. We willen dus steeds meer lokale producenten verbinden aan het regionale voedselsysteem en hun producten certificeren. Dit betekent dat ze bijdragen aan vitaliteit, circulariteit, schoon transport, verdienvermogen van de producent en innovatievermogen van de regio.”

BeBright en regionale samenwerking
Een regionaal voedselsysteem omvat een geïntegreerd, coöperatief netwerk gericht op lokale productie, verwerking en verkoop, binnen een circulaire economie. Centraal staat het bieden van voedselzekerheid op een wijze die essentiële elementen – zoals gezondheid, economie, sociaal en milieu – behoudt voor toekomstige generaties.

De ontwikkeling van regionale ecosystemen is een gefaseerd proces. Het begint bij het vaststellen van een gemeenschappelijke ambitie en het bouwen van draagvlak en draagkracht. Vervolgens wordt er van elkaar geleerd en ruimte gecreëerd voor innovatie. Door deze aanpak komen mensen in beweging en worden gezamenlijk significante veranderingen in de regio tot stand gebracht.

Meer weten? Anouk Joosten en Jules Coenen vertellen graag meer.

Interessant artikel? Meld je dan hier aan en ontvang elke 2 maanden de BeBright nieuwsbrief.